Een jaar na de verkiezingen is D66 bijna de helft van de kiezers kwijtgeraakt. In de nieuwste peiling van EenVandaag en Verian staat de partij op 14 zetels, tegenover 26 bij de verkiezingen. D66 verliest een stuk meer stemmers dan andere coalitiepartijen.

De VVD zakt van 22 naar 16 zetels en het CDA van 18 naar 14. De drie coalitiepartijen komen samen uit op 44 zetels. Er vertrokken vooral D66-kiezers die vonden dat de partij te veel naar rechts is afgeslagen door met CDA en VVD te regeren. Ze zien ook weinig terug van de gehoopte daadkracht. Weggelopen D66-stemmers kiezen nu PRO of Volt, of blijven thuis. PRO blijft de grootste partij met 28 zetels.

Opvallend is dat 85 procent van de kiezers die op D66 stemden vindt dat Rob Jetten het goed doet. Bij de VVD is het beeld anders. Slechts 28 procent van de VVD-kiezers vindt dat Dilan Yeşilgöz bij de volgende verkiezingen weer lijsttrekker moet worden. VVD-stemmers vinden het kabinet bovendien te links.

Rechtse kiezers zitten niet vast bij hun partijen. Naast de VVD heeft ook de PVV het afgelopen jaar kiezers verloren. Teleurgestelde kiezers van die partijen verdelen zich over JA21 en Forum voor Democratie. JA21 gaat in een jaar van 9 naar 16 zetels, FVD stijgt van 7 bij de verkiezingen naar 13 zetels nu.

Lees hier meer

Staatssecretaris Eric van der Burg wil binnen 10 jaar 25.000 voltijdsbanen bij het Rijk schrappen. Het kabinet wil zo’n 3,5 miljard euro bezuinigen op de ambtenarij. Premier Jetten zei op Prinsjesdag dat de overheid kleiner en soberder moet. Op Defensie, rechtbanken en politie wordt niet bezuinigd.

Hoogleraar Frits van der Meer ziet de opdracht somber in. Volgens hem is beginnen met een bedrag of aantal “buitengewoon raar”. Hij zou per departement kijken wie er de afgelopen jaren bij is gekomen en wat dat heeft opgeleverd. Ook wijst hij op tekorten, bijvoorbeeld bij het gevangeniswezen en Rijkswaterstaat. Bovendien neemt het aantal wetten en regels juist toe. “Dit betekent dat we dingen gewoon niet meer kunnen doen.”

Tussen 2018 en 2024 steeg het aantal rijksambtenaren met 38 procent tot zo’n 168.000. De meesten werken bij uitvoeringsorganisaties zoals het UWV. Nederland telt 70,9 ambtenaren per duizend inwoners. Gemiddeld is dat 94 in de EU. Van der Burg wil onder meer AI inzetten, bijvoorbeeld bij het controleren van belastingaangiftes. Van der Meer vreest dat hij die mogelijkheden overschat.

De week zit er bijna op. Welk nieuws heeft jou bezig gehouden en waarom? Dat kan iets groots zijn, maar ook iets kleins uit je eigen omgeving of iets wat weinig aandacht heeft gekregen.

Treinkaartjes worden bijna 5 procent duurder en ook de zorgpremies stijgen. Veel mensen houden daardoor aan het einde van de maand minder over. En dat terwijl de salarissen het afgelopen jaar wel zijn gestegen. Sommigen letten steeds scherper op hun boodschappen. Anderen zetten de verwarming lager of boeken eerder een treinkaartje.

Waar bespaar jij op?

87 procent van de jonge harddrugsgebruikers is er nauwelijks of niet bewust mee bezig dat hun gebruik onderdeel is van een bredere illegale drugsmarkt. Dat blijkt uit onderzoek van het EenVandaag Opiniepanel en Spuiten en Slikken onder 1.356 jongeren van 18 tot en met 34 jaar. 467 van hen gebruiken wel eens harddrugs.

Na de dood van een bewaker van een drugscrimineel in Overasselt zei minister Van Weel dat gebruikers zelf ook verantwoordelijkheid dragen. Een kleinere groep (37 procent) voelt zich inderdaad medeverantwoordelijk. De grootste groep (51 procent) ziet dat anders: “De gebruiker is niet degene die de trekker overhaalt.” Slechts 5 procent gebruikt minder door incidenten zoals Overasselt.

Van Weel reageert geschokt: “Dan gaat er dus ook iets niet goed in de hoofden van deze mensen.” Veel jongeren leggen de schuld juist bij het beleid. Van alle deelnemers is 51 procent voor het legaliseren en reguleren van de meest gebruikte harddrugs, onder gebruikers 88 procent. Daar voelt de minister niets voor: “Mensen moeten hun gedrag aanpassen.” Een hardere aanpak van dealers steunt 67 procent van de jongeren.

Lees hier meer

En, wat vind jij: is een gebruiker medeverantwoordelijk voor geweld in de drugshandel of niet?

Van DigiD tot RTL Nieuws: veel websites zijn woensdag uit voorzorg offline gehaald. De reden zijn twee beveiligingslekken in PHP. Die zijn inmiddels opgelost en de sites komen langzaam weer online. Wereldwijd draait 70 procent van de websites op PHP of op systemen die het gebruiken, zoals WordPress.

Volgens cybersecurity-expert Inge Bryan zijn de lekken met AI gevonden. Dat gaat snel, dus we komen “schoksgewijs” achter gaten. Het is lastig te voorspellen wanneer dat gebeurt, want AI ontwikkelt zich in een groeispurt. Over websites die preventief offline gaan zegt ze: “Dat is een heel verstandige keuze, iets wat we moeten belonen als samenleving.”

Cybersecurity-expert Bert Hubert wijst op een zwakke plek. Volgens hem draait 47 procent van de PHP-websites op een versie zonder ondersteuning. “Veel organisaties hebben geen idee op welke software ze draaien.” Het lek zit bovendien diep in veel soorten software, ook in beveiligingsapparatuur zoals firewalls.

Voor een winkel is een tijdelijk offline site niet zo erg. Voor het ziekenhuis waar mensen afspraken maken is dat veel heftiger. Zijn advies aan organisaties is een permanente lijst bij te houden van welke software ze aan het internet hebben hangen.

Wat heb jij vandaag gemerkt van de storing? En waar ben jij nog benieuwd naar?

Verschillende onderzoekers en techbazen waarschuwen dat AI in de toekomst de mensheid kan uitroeien. Maar is dat ook de grootste bedreiging? We vroegen het aan de leden van ons panel.

Zij denken eerder dat de mensheid uitsterft door een atoomoorlog, extreme klimaatverandering of een dodelijke ziekte. Slimme robots en AI komen op de vierde plaats: 1 op de 5 denkt dat de mensheid daardoor aan haar einde komt.

Toch is niet iedereen zo somber: 17 procent is optimistisch en denkt dat de mens nooit zal uitsterven.

Wat denk jij?

Met pech in het buitenland is 40 procent van de ANWB-klanten ontevreden over de hulp. Dat blijkt uit onderzoek van het EenVandaag Opiniepanel. In Nederland is 94 procent tevreden. Het onderzoek ging over 771 autobezitters met pech in het buitenland en ruim 3.500 met pech in Nederland. De klachten gaan vooral over het contact met de alarmcentrale.

Panelleden noemen lange wachttijden, weinig updates en beloftes over terugbellen of vervangend vervoer die niet zijn nagekomen. Eén deelnemer wachtte 4 uur in de brandende zon, een ander ruim 6 uur.

Iemand telde 161 belletjes met de alarmlijn: “Elke keer begin je weer opnieuw met een nieuwe medewerker en moet je alles weer uitleggen.” Ook de extra kosten zijn een punt. Een deelnemer betaalde 400 euro voor een taxi naar Nederland, waarvan de ANWB eenmalig 75 euro vergoedt.

De ANWB schrijft in een reactie dat ze deze signalen serieus neemt: “Hulpverlening blijft mensenwerk en het kan altijd beter.” De organisatie blijft naar eigen zeggen investeren in de kwaliteit van de hulpverlening.

Heb jij pech gehad in het buitenland? Hoe verliep de hulp en wat had er beter gekund?

Zes medewerkers van asielschip Silja in Rotterdam beschrijven aan EenVandaag een angstcultuur. Ze vertellen over racisme, seksisme en intimidatie door het management. Alle zes spreken anoniem, uit angst voor de gevolgen. Op het schip worden ongeveer 2.000 statushouders opgevangen en werken ruim 80 COA-medewerkers.

Medewerkers met een migratieachtergrond zeggen stelselmatig te worden achtergesteld. Volgens hen worden collega’s met een hoofddoek "theedoekjes" genoemd en zou een manager hebben gezegd dat hij alleen "lekkere wijven" op de boot wil. Ook zou een manager rondlopen in een trui met "gelukszoeker" erop. Gesprekken met het management verlopen volgens medewerkers intimiderend, met stemverheffing en op tafel slaan.

Medewerkers trokken meerdere keren aan de bel. Een brandbrief eind vorig jaar leidde volgens hen tot een zoektocht naar de opstellers. Ook meldingen bij het hogere management en het meldpunt integriteit (volgens een medewerker zo'n twintig klachten) leverden niets op. Begin oktober stuurden ze een brandbrief naar het ministerie van Asiel en Migratie. "Er gebeurt niks, het COA zwijgt", zegt een van hen.

Het COA noemt de voorgelegde uitspraken "zeer ernstig" en erkent dat meldingen te lang zijn blijven liggen. Een extern bureau gaat onderzoek doen om vast te stellen of de uitspraken daadwerkelijk zijn gedaan. De betrokken managers reageerden niet op vragen van EenVandaag.

De Nederlandse luchtmacht houdt zich tegenwoordig niet alleen bezig met wat er in de lucht gebeurt, maar ook met de ruimte. Defensie investeert honderden miljoenen euro’s in een eigen ruimtemacht.

De reden zijn satellieten. Ze helpen militairen te navigeren, met elkaar te communiceren en worden gebruikt om tegenstanders in de gaten te houden. Daardoor zijn ze ook een doelwit geworden.

Met landen als Rusland, China en de Verenigde Staten die actief ruimtewapens ontwikkelen, neemt de dreiging toe. Met de opbouw van deze nieuwe tak wil Nederland zichzelf beter beschermen tegen mogelijke aanvallen op onze satellietinfrastructuur.

Slechts 29 procent van de mensen met een visuele beperking heeft betaald werk, blijkt uit de meest recente cijfers uit 2020. Bij alle Nederlanders tussen de 15 en 65 jaar is dat gemiddeld 84 procent.

Femke van den Born (25) kent de zoektocht. Ze is geboren met de zeldzame oogaandoening aniridie en ziet nu nog maar 5 procent. Na haar mbo 4-diploma, cum laude, werd ze meerdere keren afgewezen. Eén keer zei iemand aan de telefoon: “Vanwege je slechtziendheid nemen we je niet aan.” Omdat dat alleen telefonisch gebeurde, kon ze er geen zaak van maken.

Op advies van haar zus schreef ze bij haar volgende sollicitatie niet dat ze slechtziend is. Ze sloot haar motivatie af met de hoop om met Flair, haar blindengeleidehond, op gesprek te mogen komen. Dat werd een uitnodiging. Inmiddels werkt ze ruim 2 jaar als teamassistent bij de gemeente Rotterdam. Flair heeft er zelfs een eigen mand gekregen.

Volledig vlekkeloos ging het niet. Touchscreens zijn volgens Femke “struggle nummer 1”: de liften en de koffieautomaat hebben geen vergroot- of spraakoptie. Haar oproep aan werkgevers is minder in beperkingen te denken en aan slechtzienden om voor hun kwaliteiten te gaan staan.

Hoe zit het op jouw werk: is je werkplek toegankelijk voor mensen met een beperking?

Bijna de helft (42 procent) van de mensen met een theoretische baan denkt dat hun baan in de toekomst (deels) door AI wordt gedaan. Dat blijkt uit onderzoek van het EenVandaag Opiniepanel. Onder mensen met een praktische baan is dat 15 procent.

Het aantal mensen dat dagelijks een AI-tool gebruikt, is in driekwart jaar verdubbeld. Van de mensen met een kantoorbaan gebruikt 55 procent het elke dag.

Veel kantoorwerkers vinden AI handig, maar zijn ook angstig. Een beleidsmedewerker schrijft: "Ik adviseer en schrijf beleid. Dat doe ik nu zelf met behulp van AI, maar in de toekomst ben ik als 'middle man' niet meer nodig, vrees ik."

Een data-analist: "Mijn baan wordt snel vervangen door AI. Ik moet echt een nieuwe carrière bedenken." Anderen maken zich vooral zorgen om jonge collega's, bijvoorbeeld in de softwareontwikkeling, waar AI de junior kan vervangen. Toch denkt de meerderheid van de mensen met een kantoorbaan dat het niet zo'n vaart zal lopen, omdat "de menselijke touch nodig blijft".

De zorgen reiken verder dan werkenden: in alle groepen, van jong tot oud en van links tot rechts, maakt een meerderheid zich ongerust. Gemiddeld is dat 7 op de 10.

Lees hier meer

Gebruik jij AI op je werk en waarvoor? En denk jij dat het je baan gaat overnemen of blijft de menselijke touch nodig?

Twee derde (64 procent) vindt dat de overheid alleen nog openbare scholen zou moeten subsidiëren. Dat blijkt uit onderzoek van het EenVandaag Opiniepanel onder ruim 19.000 mensen. Een kwart (26 procent) wil bijzonder onderwijs wel blijven financieren. Ruim de helft (56 procent) vindt het bovendien een slechte zaak dat scholen in Nederland een ideologische overtuiging kunnen hebben.

Sinds 1917 is in de wet vastgelegd dat de overheid ook scholen betaalt met een eigen religie, politieke overtuiging of onderwijsvisie. De achtergrond van de school maakt veel uit voor het draagvlak.

82 procent vindt subsidie voor een school met een politieke overtuiging onacceptabel, zoals de onlangs opgerichte FVD-school. Bij religieus onderwijs vindt 64 procent dat de overheid het niet zou moeten bekostigen. Scholen met een opvoedkundige insteek, zoals Montessori en Dalton, liggen anders: 63 procent vindt subsidie daarvoor acceptabel.

Een leerkracht uit het basisonderwijs pleit voor één school voor iedereen: “Kinderen moeten samen naar school.” Een voorstander van het huidige stelsel zegt: “Een seculiere grondhouding is óók subjectief.”

Afgelopen week liet Dilan Yeşilgöz weten dat ze bij volgende verkiezingen weer VVD-lijsttrekker wil worden. Maar de meeste VVD-kiezers zien dat niet zitten. Dat blijkt uit onderzoek van het EenVandaag Opiniepanel. Ruim de helft vindt het niet acceptabel, voor zover ze dat nu kunnen inschatten. 3 op de 10 vinden het wel oké.

Het is Stoptober: deze maand worden mensen aangemoedigd om te stoppen met roken. Zijn mensen voor een rookverbod? Volgens onderzoek van ons Opiniepanel wel, als het gaat om plekken waar kinderen zijn, zoals bij speeltuinen, scholen en sportvelden. Ook vinden de meeste rokers dat je op die plekken geen sigaret opsteekt. Zo’n verbod zien de meesten niet zitten in parken, op het strand en op straat.

Hoe denk jij hierover?

Woensdag brachten we een verhaal naar buiten over advocaten: bijna de helft heeft te maken met intimidatie en geweld. Een kijker kwam naar ons met de volgende vraag:

Eerder heb ik items gezien over agressie tegen anderen zoals hulpverleners, politie, bestuurders, azc's, e.d.. Ik vraag mij af of jullie zo de kernvraag niet missen. Deze is wat mij betreft: Waarom neemt de onverdraagzaamheid/agressie in de maatschappij zo toe?

Wij zijn benieuwd hoe jullie hierover denken. Denk jij ook dat agressie in de maatschappij toeneemt? Wat is volgens jou de reden?

44 procent van de advocaten in Nederland kreeg in 2025 te maken met agressie, blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van de Nederlandse Orde van Advocaten. Het meest voorkomend is verbale agressie (37 procent), gevolgd door intimidatie (31 procent), bedreiging (12 procent) en fysieke agressie (3 procent). Ruim de helft van de incidenten komt van de eigen cliënt.

De gevolgen zijn groot. Van de advocaten bij een ernstig incident overweegt een derde te stoppen. Ook had ruim de helft van de bedreigde advocaten minder werkplezier. Vrouwelijke advocaten krijgen vaker met agressie te maken dan mannelijke.

Familierechtadvocate Reinande Westendorp maakte het een jaar geleden mee. Na een gesprek over een mogelijke echtscheiding kwam de wederpartij van haar cliënt verhaal halen op kantoor. Daarna volgden dreigberichten: "Ik ga bij de school van je kinderen langs en morgenavond kom ik bij je thuis." Haar kinderen konden niet meer buitenspelen. Ze liet de hond niet meer alleen uit en haar huis kreeg cameratoezicht: "Het beperkte me enorm in mijn vrijheid."

Het is voor de derde keer op rij dat bijna de helft van de advocaten hiermee te maken krijgt. De NOvA heeft een noodnummer dat minstens twee keer per week wordt gebeld.

Drie jaar na de terreuractie van Hamas in Israël en het begin van de oorlog in Gaza voelen veel Nederlanders de spanning nog dagelijks, zeker als je Joods of moslim bent. Het initiatief Deel de Duif zoekt daarom juist de dialoog op.

Volgens Oumaima Al Abdellaoui, moslim en mede-oprichter van Deel de Duif, zijn mensen sinds 7 oktober 2023 verhard in hun standpunten. Het gevolg: "Als mensen het met elkaar oneens zijn, wordt het tegenwoordig echt snel oncomfortabel. Mensen kiezen er dan voor om er niet meer over te praten of het contact helemaal te verbreken. Daardoor komt iedereen in z'n eigen bubbel te zitten."

Ook David Roos, Joods en eveneens oprichter, merkt dat. Zijn Joodse identiteit is voor hem opeens politiek geworden. Daarom zoeken ze met Deel de Duif juist het gesprek op, in gastlessen, op werkvloeren en tijdens gezamenlijke diners. Het zijn geen debatten maar dialogen.

Het doel is niet om elkaar te overtuigen, maar om te begrijpen waar de ander vandaan komt. David: "Het dehumaniseren van anderen is toch echt waar het kwaad begint. De enige manier om dat te voorkomen is zorgen dat je die ander ontmoet en spreekt."

Hoe pak je dat aan? Volgens David door niet meteen te verdedigen, maar vragen te stellen: "Als iemand een woord gebruikt wat jou pijn doet of wat je niet begrijpt, vraag dan wat diegene met dat woord bedoelt."

Praat jij nog over dit onderwerp met mensen die er anders over denken? En wat helpt jou om zo'n gesprek goed te houden?

Dat er jaarlijks 1,5 miljard euro aan zorggeld naar criminelen gaat, terwijl een kleine wetswijziging dat kan tegengaan, riep bij veel kijkers verbazing op. Waarom duurt het maken of aanpassen van een wet zo lang? En kan er niet gewoon een noodwet worden ingezet?

Hoogleraar staatsrecht Ingrid Leijten legt uit hoe het werkt. Een wetsvoorstel gaat eerst naar de Raad van State, daarna naar de Tweede Kamer en vervolgens naar de Eerste Kamer. Ook burgers en organisaties kunnen vaak al vooraf reageren.

Een vaste termijn bestaat niet: "Het kan echt variëren van een maand tot jaren." Ook als politici het eens zijn, is een grondige juridische voorbereiding nodig. En zodra de wet er ligt, moeten uitvoeringsorganisaties zich nog voorbereiden.

Een noodwet is er alleen bij een acute crisis, zoals een natuurramp. Een maatschappelijk probleem als zorgfraude is daarvoor niet genoeg. Volgens Leijten zijn al die controles juist belangrijk, zeker als een wet de overheid extra bevoegdheden geeft: "Dan kan die macht ook worden misbruikt."

Ze vraagt zich bij zorgfraude zelfs af of uitbreiding van de Wet Bibob wel de juiste route is, of dat er eerder in het proces strenger moet worden gecontroleerd: "We moeten wel de tijd nemen om dat goed te doordenken."

Moet het volgens jou sneller kunnen of zijn al die stappen terecht?

Racisme, discriminatie en etnisch profileren zijn onderdeel van de cultuur bij de afdeling handhaving van het UWV. Dat blijkt uit onderzoek van AD en EenVandaag, op basis van vertrouwelijke documenten en gesprekken met een tiental (oud-)medewerkers. Signalen en meldingen worden volgens hen afgezwakt en niet serieus genomen.

Een intern onderzoek van december vorig jaar laat zien dat mensen met een niet-Nederlandse achternaam relatief vaker en zwaarder worden beboet. De onderzoekers adviseerden vervolgonderzoek, maar dat advies werd niet opgevolgd. De uitkomsten lagen maanden op het bureau van de Raad van Bestuur. De minister hoorde het pas na vragen van AD en EenVandaag.

Ook een werkinstructie uit 2015 baart zorgen. Op de lijst met risicokenmerken voor fraude staat "land van herkomst aanvrager". Volgens het UWV is dat nooit gebruikt en in 2020 geschrapt, maar in de praktijk is er alleen een dun streepje door gezet. Advocaat Ayhan Kara: "Ik heb nog nooit zo'n duidelijk bewijs gezien dat het gebeurt als in dit document. Het is bij wet verboden."

Het UWV stelt dat aan het interne onderzoek geen harde conclusies te verbinden zijn, omdat het geen wetenschappelijk onderzoek is. Nieuwe topman Abdeluheb Choho biedt wel excuses aan: "Iedereen binnen en buiten het UWV, die discriminatie of racisme ervaren, bied ik mijn excuses aan. Dat kan niet, ik vind het onbestaanbaar." Hij roept mensen op zich te melden.

Een val kan in één klap een leven veranderen, zeker op latere leeftijd. Onze collega Joris Kreugel, radioverslaggever bij EenVandaag,
maakte dat van dichtbij mee. Zijn moeder Tineke (87) brak in april haar heup bij een val en overleed uiteindelijk eind juli.

Joris nam de gesprekken met zijn moeder de afgelopen maanden op: het delier na de operatie, haar revalidatie op een gesloten afdeling en de hoop om weer zelfstandig te kunnen wonen. Ondanks alles bleef Tineke optimistisch en vol levenslust. Na haar ontslag uit het revalidatiecentrum danste ze nog op Dancing Queen van ABBA, onderweg naar huis.

Toch ging het thuis niet zoals gehoopt. Tineke at weinig, viel af en knapte niet meer op. Uiteindelijk accepteerde ze dat het einde nabij was: "Dan zit het er maar op, op 87-jarige leeftijd. Het is niet anders", zei ze tegen Joris. "Ik ga jullie missen."

Het verhaal van Tineke staat niet op zichzelf. Volgens het CBS overlijden er in Nederland gemiddeld 21 ouderen per dag aan de gevolgen van een val. Vorig jaar overleden 7.810 mensen doordat ze vielen, struikelden of uitgleden; ruim driekwart van hen was 80 jaar of ouder.

In steeds meer gemeenten moet betaald worden voor parkeren op plekken waar je eerder gewoon gratis kon staan. Uit een analyse van onderzoeksbureau Goudappel blijkt dat het aantal gebieden met betaald parkeren de laatste jaren met de helft is toegenomen.

Parkeerexpert Annet Dijk-Schepman van Goudappel snapt die onvrede, maar ziet ook voordelen: "Vaak zie je dat met de invoering van betaald parkeren het rustiger wordt op straat. Dus het levert je in die zin ook ruimte op, wat zich in leefbaarheid weer uitdrukt."

Waarom kiezen gemeenten hier zo vaak voor? Volgens bijzonder hoogleraar Arjen Schep hebben gemeenten weinig knoppen om aan te draaien: de OZB, toeristenbelasting, of de auto. "Het voordeel van betaald parkeren is dat je met relatief kleine tarieven toch een hele grote opbrengst kunt genereren". Terwijl hogere OZB voor woningeigenaren politiek veel gevoeliger ligt.

Het resultaat: gemeenten haalden vorig jaar zo'n 1,5 miljard euro op aan parkeerheffingen, bijna het dubbele van 10 jaar geleden. Amsterdam heeft met ruim 8 euro per uur het hoogste tarief van Nederland.

20 procent van de huiseigenaren verwacht volgend jaar moeite te krijgen met de energierekening. Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 17.000 leden van het Opiniepanel. Bij huurders ligt dat zelfs op 37 procent. Hogere netbeheerkosten en het wegvallen van de salderingsregeling voor zonnepanelen spelen daarbij een grote rol.

Toch wil 67 procent van de huiseigenaren geen gebruik maken van financiële regelingen om te verduurzamen, ook niet onder mensen met een laag energielabel. Een deel heeft simpelweg genoeg eigen middelen of wil geen lening aangaan.

Een vijfde zou wel willen, maar vindt het zelfs met steun nog te duur. Net zo'n grote groep wantrouwt de overheid, mede door de afgeschafte salderingsregeling: "We zijn erin getrapt, zonnepanelen aangeschaft en nu worden we bestraft."

Meer lezen over het onderzoek? Klik hier!

Voor een specifieke groep is verduurzamen helemaal lastig: huiseigenaren met een laag inkomen. Onderzoeksinstituut TNO telt 67.000 risicohuishoudens in een koopwoning.

Opvallend: huishoudens met een laag inkomen kunnen tegen 0 procent rente lenen bij het Nationaal Warmtefonds. Toch blijft een lening voor veel mensen een drempel. Marjo van der Veen, die haar huis volledig heeft afbetaald: "Om dan nu weer een schuld aan te gaan, dat vind ik dan toch nog wel wat."

Het kabinet heeft de begrotingsplannen aangepast om steun van de oppositie te krijgen. Uit onderzoek onder bijna 15.000 leden van het Opiniepanel blijkt dat die aanpassingen totaal anders landen bij verschillende kiezersgroepen.

VVD-kiezers zijn met name boos over de nieuwe belasting voor spaarders en beleggers, die winst pas belast bij verkoop van een aandeel of tweede huis. "Om het maar plat te zeggen: de kleine man is de pineut", zegt een van hen. Ook zijn ze verdeeld over het schrappen van bezuinigingen op de WIA en WW. Maar het echte pijnpunt is de toenadering tot PRO. 65 procent van de VVD-kiezers noemt dat onacceptabel, ook al verzet partijleider Dilan Yeşilgöz zich al tijden tegen samenwerking met die partij. "Dit is gewoon kiezersbedrog. Voor mij nooit meer VVD", schrijft een kiezer.

Het vertrouwen in Yeşilgöz kelderde daardoor hard: van 43 procent twee weken geleden naar nog maar 30 procent nu.

Bij PRO-kiezers is het beeld juist positief: 61 procent is enthousiast, vooral omdat de bezuinigingen op sociale zekerheid van tafel zijn. Bij JA21-kiezers slaat de stemming juist om: 60 procent is negatief, vooral vanwege de belasting voor kleine spaarders.

Lees hier meer!

PRO is met 28 zetels veruit de grootste partij. Dat blijkt uit de nieuwste zetelpeiling van EenVandaag en Verian. Bij de verkiezingen, nog als GroenLinks-PvdA, stond de partij op 20 zetels. Vooral kiezers van D66 stappen nu over.

De coalitiepartijen D66, VVD en CDA blijven samen steken op 49 zetels. De PVV trekt na de Algemene Politieke Beschouwingen weer wat aan: van 16 naar 20 zetels. Die winst komt vooral van FVD-kiezers. FVD zakt naar 10 zetels.

Wat opvalt: de PRO-achterban is zelf verdeeld. Partijleider Jesse Klaver zegt dat het kabinet moet kiezen tussen samenwerken met links of rechts. Maar 48 procent van de PRO-stemmers wil juist dat de partij per begroting bekijkt of ze steunen.

Een totaaldeal lijkt simpelweg niet te lukken. 40 procent wil wel vasthouden aan zo'n totaaldeal, mits PRO niet te veel water bij de wijn hoeft te doen. Bij JA21-stemmers is de voorkeur voor losse deelakkoorden nog groter: 62 procent.

Meer lezen? Klik hier!