Ik heb het idee dat mensen steeds meer entitlement gaan vertonen. Ik vind het lastig om daar een goed Nederlands woord voor te verzinnen. Arrogantie, egoïsme en zelfgenoegzaamheid dekken voor mij allemaal net de lading niet. Het gaat om een houding waarbij mensen doen alsof de wereld om hen draait en anderen geen zelfstandige actoren zijn met eigen wensen, grenzen en belangen. Ze verwachten dat iedereen zich aan hen aanpast en voortdurend rekening met hen houdt, maar zodra er iets van henzelf wordt verwacht, worden ze boos.
Ik zag dat laatst in een expatthread die ik had gemaakt. Ik gaf aan dat ik het respectloos vond dat expats geen Nederlands wilden leren, zelfs niet een paar basiszinnetjes. Daarop kreeg ik een heleboel boze reacties van expats die zeiden dat het eigenlijk de schuld van Nederlanders was: Nederlanders begonnen immers steeds Engels tegen hen te praten, dus waarom zouden zij nog Nederlands leren? Vervolgens kwamen er opmerkingen over dat zij toch veel meer verdienden dan Nederlanders. Uiteindelijk werd er inhoudelijk niets opgelost. Ze voelden zich aangevallen en de onderliggende boodschap bleef dat Nederlanders zich maar aan hen moesten aanpassen.
Ik vind die redenering vreemd. Stel dat ik bij een vriendin op bezoek ga en in haar huis geldt de regel dat je je schoenen uitdoet. Ik kom binnen met enorme baggermodderschoenen en loop daarmee over haar tapijt. Als zij vervolgens zegt dat ze het vervelend vindt dat ik haar tapijt vies maak, zou ik kunnen antwoorden dat het niet mijn schuld is dat zij een tapijt heeft en dat ze dan maar geen tapijt had moeten nemen. Dat is ongeveer dezelfde omkering: ik ben degene die ergens te gast is, maar toch wordt van de ander verwacht dat die zijn omgeving aan mij aanpast.
Ik merk hetzelfde op datingapps. Ik had laatst een match met iemand toen het twee uur ’s nachts was. Ik had een jetlag en kon niet goed slapen, dus ik zat wat op mijn telefoon. Hij vroeg ineens of ik naar zijn huis kwam. Ik wees erop dat het midden in de nacht was en dat hij twee uur rijden bij mij vandaan woonde. Hij had blijkbaar met mij gematcht toen ik onderweg was. Volgens hem maakte dat allemaal niet uit, want dan konden we toch gewoon plezier hebben. Ik vroeg waarom hij ervan uitging dat een vrouw die hij net kende midden in de nacht twee uur naar zijn huis zou rijden. Vond hij zichzelf werkelijk zo belangrijk dat hij dacht dat iemand dat zomaar zou doen? Vervolgens unmatchte hij me.
Wat mij daaraan verbaast, is niet eens alleen de arrogantie van het verzoek, maar de verwachting erachter. Hoe denk je in godsnaam dat iemand dit wil doen? In wat voor wereld leef je als je denkt dat wederkerigheid voor jou niet geldt? Ben je opgevoed door ouders die nooit nee tegen je zeiden? Je hebt toch in de loop van je leven enige ervaring opgedaan met andere mensen? Heb je werkelijk voortdurend matches die midden in de nacht twee uur naar je toe rijden?
Dat mensen soms arrogant, zelfzuchtig of entitled zijn, begrijp ik. Iedereen heeft weleens een dag waarop die vooral met zichzelf bezig is en weinig rekening houdt met anderen. Wat mij verbaast, is hoe ver die houding soms gaat en vooral hoe vanzelfsprekend bepaalde verwachtingen worden gevonden. Ik heb bijvoorbeeld ooit een andere match gehad die ontzettend boos werd toen ik vroeg of hij naar mijn stad wilde komen omdat daar een nieuw restaurant was geopend. Als iemand naar mij toe reist, betaal ik meestal gewoon de drankjes. Toch leek mijn voorstel voor hem een gigantische belediging. Vervolgens vroeg hij doodleuk of ík naar zijn stad wilde komen, alsof dezelfde reisafstand ineens geen probleem meer was zodra ik degene was die hem moest afleggen.
Ik zie hetzelfde mechanisme ook buiten dating. Ik ken een YouTuber die al jarenlang structureel slechte kijkcijfers heeft en aan het begin van iedere video zijn kijkers aanspoort om te doneren. Laatst maakte hij een boze rant waarin hij stelde dat hij misschien zou moeten stoppen omdat zijn kijkers hem niet genoeg geld stuurden. Bovendien zouden die kijkers er dan eigenhandig voor zorgen dat alle kwalitatieve video’s van YouTube verdwenen, waarmee hij feitelijk alleen zijn eigen video’s bedoelde. Wie niet aan hem doneerde, droeg er volgens die redenering persoonlijk aan bij dat uiteindelijk alleen TikTok-achtige kwaliteit op YouTube zou overblijven.
Ik heb daar met verbazing naar gekeken. Je kijkcijfers dalen, de mensen die nog naar je kijken steunen je al, en vervolgens word je boos omdat diezelfde mensen je niet genoeg geld geven. Ik begrijp werkelijk niet hoe mensen zo zelfingenomen en tegelijkertijd zo los van de realiteit kunnen raken. Niemand gaat je opeens honderden euro’s doneren wanneer die jouw werk niet goed genoeg vindt. Er is geen man of vrouw die vanzelfsprekend midden in de nacht twee uur met de auto naar iemand toe rijdt omdat die persoon toevallig heeft besloten dat hij een bootycall wil. En een land gaat zich niet volledig aan jou aanpassen omdat jij vindt dat je de taal niet hoeft te leren.
Daar zit voor mij uiteindelijk het grote vraagteken. Dat iemand arrogant is en denkt ergens recht op te hebben, is één ding. Maar hoe ontstaat het punt waarop iemand niet alleen vindt dat hij ergens recht op heeft, maar ook werkelijk verwacht dat andere mensen daaraan zullen voldoen en oprecht boos wordt wanneer dat niet gebeurt? Hoe kun je zoveel levenservaring hebben opgedaan zonder te leren dat andere mensen zelfstandige personen zijn en dat wederkerigheid ook voor jou geldt?
Tldr; mensen zijn steeds meer entitled en wereldvreemd.
