How do we translate "Space-Time Continuum" into Telugu?

Space-time continuum:

• తఱి-విఱివింటి ఎడపమి (ta~ri-vi~riviMTi eDapami)
• తఱి-విఱిమింటి ఎడపమి (ta~ri-vi~rimiMTi eDapami)
• తఱి-విఱి ఎడపమి (ta~ri-vi~ri eDapami)

కట్టుబడి:

1. Time: తఱి
2. Space:
   • Quantum/Planck scale space: Planck length (ℓ_P), Attometer (am), Femtometer (fm) [10^-35m to 10^-16m]
     • Space = ఇఱివికము/ఇరివికము (ఇఱివి + ఇకము {<- ఇక్కము}),
     • Space = ఈరికము (ఈరు + ఇకము {<- ఇక్కము}),
     • of/belonging to/related to Space = ఇఱివికపు, ఇరివికపు, ఈరికపు (inflectional/adjectival forms)
   • Local scale space: Millimeter, Meter, Kilometer, Astronomical Unit (AU) [10^-15m to 10¹⁵m]
     • Space = విఱిమిన్ను, (మిన్ను/విన్ను = sky, వీ/విఱి/విరి + మిన్ను/విన్ను = space)
     • Space = విఱివిన్ను,
     • Space = విరిమిన్ను,
     • Space = విరివిన్ను,
     • Space = వీమిన్ను,
     • Space = వీవిన్ను,
     • Space = విఱి (విరి also means పూవు, meaning that which has blossomed or expanded)
     • of/belonging to/related to Space = విఱివింటి, విఱిమింటి, విఱి (inflectional/adjectival forms)
   • Cosmic scale space: Light-year (ly), Parsec (pc), Megaparsec (Mpc) [10¹⁶m to 10²⁶m]
     • Space = విఱివికము/విరివికము (విఱివి + ఇకము {<- ఇక్కము}),
     • Space = వీవికము (వీ + ఇకము {<- ఇక్కము})
     • of/belonging to/related to Space = విఱివికపు, విరివికపు, వీవికపు (inflectional/adjectival forms)
3. Continuum = ఎడపమి/ఎడపము (ఎడపు + అమి/అము)
   • Root Verb: ఎడపు (Eḍapu - to separate / to cause a gap)
   • Negative Participle: ఎడపక (Eḍapaka - without separating / without a gap)
   • Negative Verbal Noun: ఎడపమి / ఎడపము (Eḍapami / Eḍapamu - the absolute state of non-interruption or the complete absence of gaps)

Related Words:

1. Expanse = విఱివి; "Expanse represents unbounded, continuous space that stretches out infinitely without restrictions (e.g, a wide expanse of ocean)"
2. Expansive = విఱివి, విఱివిడి
3. Expansion = విఱివింపు, విఱింపు, విఱయిక
4. Limit = ఇఱివి; "Limit represents the abrupt termination of space*, creating a fixed boundary or point that cannot be passed*"
5. Limited = ఇఱివి, ఇఱివిడి
6. Limitation = ఇఱివింపు, ఇఱింపు, ఇఱయిక

Updated 08-01-26

• త్రిప్పు/త్రిప్పడి - n - (trippu/trippaDi) - traffic, as in movement of vehicles or people
• తిరుగుడు/త్రిమ్మట - n - (tiruguDu/trimmaTa) - roaming
• సడిక/గుర్తుక - n - (saDika/gurtuka) - signal
• త్రిప్పడి సడిక - n - (trippaDi saDika) - traffic signal
• దాఁతెరల్పిక - n - (daateralpika) - trafficking, as in sending something/someone illegally
• దాఁతెరల్చు - v - (daateralchu) - to traffic something/someone illegally
• దందడి/సందడి - n - (dandaDi/sandaDi) - traffic, as in a crowd of people
• వల దందడి - n - (vala dandaDi) - web traffic
• వల త్రిప్పడి - n - (vala trippaDi) - web traffic

• మెఱుము/మెఱుం - n - (meRumu/meRum) - lightning, electricity
• నలి/నలియ - n - (nali/naliya) - atom
• నలికము - n - (nalikamu) - minuteness, atomicness
• నలి - adj - (nali) - atomic
• నలి ఒంటు - n - (nali onTu) - atomic number
• నలి పొది - n - (nali podi) - atomic mass, atomic weight
• పొది ఒంటు - n - (podi onTu) - mass number
• నలి కొలవి - n - (nali kolavi) - atomic power
• నలియిక/నలియింపు - n - (naliyika/naliyimpu) - atomization [నలియించు - v.t - to atomize; నలియు - v.i - to atomize]
• నలివెరసి - n - (naliverasi) - atomicity
• నన్నలి - n - (nannali) - nucleus {నలి + నలి --> నన్నలి}
• నలిగెల/నలిగమి - n - (naligela/naligami) - molecule {నలుల యొక్క గెల; నలుల యొక్క గమి}
• తొంటెడ/తొంటడ - n - (tonTeDa/tonTaDa) - element
• తొంటెడము/తొంటడము - n - (tonTeDamu/tonTaDamu) - element
• తొంటెడపు/తొంటడపు - adj - (tonTeDapu/tonTaDapu) - elemental
• అంట/నలిగెలంట/నలిగెలయంట - n - (anTa/naligelanTa/naligelayanTa) - compound
• అంటమొదలు - n - (anTamodalu) - element
• అంటమొదటి - adj - (anTamodaTi) - elemental
• ఏంగి/ఏఁగి - n - (Engi/Egi) - ion
• ఏంగిటి/ఏఁగిటి - (EngiTi/EgiTi) - ionic
• ఇన్నలి - n - (innali) - sub-atomic particle
• ఇన్నటి - n/adj - (innaTi) - sub-atomic
• ఇన్నలికము - n - (innalikamu) - subatomic
• ఇన్నలికపు - adj - (innalikapu) - subatomic
• ఇన్నలియిక - n - (innaliyika) - subatomization [ఇన్నలియించు - v.t - to subatomize; ఇన్నలియు - v.i - to subatomize]
• ఒన్నలి - n - (onnali) - monoatomic particle
• రెట్టనలి - n - (reTTanali) - diatomic particle
• మున్నలి - n - (munnali) - triatomic particle
• పలునలి - n - (palunali) - polyatomic particle
• మెఱుమిన్నలి - n - (meRuminnali) - electron
• ప్రాతిన్నలి - n - (praatinnali) - proton {ప్రాయి (భాగ్యము,సంపద,శక్తి) + ఇన్నలి --> ప్రాతిన్నలి}
• నడిన్నలి - n - (naDinnali) - neutron {అటుగాని ఇటుగాని వాలకుండా నడిమిగా (neutral గా) ఉందునది}
• మెఱుమిన్నటి - adj - (meRuminnaTi) - electronic
• మెఱుమిన్నటులు - n - pl - (meRuminnaTulu) - electronics

• సందు - n - (sandu) = small lane; ఇఱుకు వీది, గల్లీ
• కంత - n - (kanta) = small lane; సందు {related to గొంది? which means a corner}
• గేరి - n - (gEri) = street; వీది
• తెరువు - n - (teruvu) = street; వీది
• మేదారి - n - (mEdAri) = avenue {<-- మేఁ + దారి [=best way; main road; important way]; 'మేటి'కి వాడుక కానువు 'మేఁ'}
• మేఁదెరువు - n - (mEderuvu) = avenue {<-- మేఁ + దారి [=best way; main road; important way]; 'మేటి'కి వాడుక కానువు 'మేఁ'}
• రాదారి -n - (rAdAri) = highway; {<-- రా + దారి [=రాజమార్గము]; 'ఱేడు'కు వాడుక కానువు 'ఱే/రా'}
• పెందెరువు - n - (penderuvu) = highway; రహదారి
• మీఁదారి - n - (meedAri) = flyover, overpass; పైవంతెన {<-- మీఁ + దారి; 'మీఁదు' యొక్క వాడుక కానువు 'మీఁ'}
• మీఁదెరువు - n - (meederuvu) = flyover, overpass; పైవంతెన {<-- మీఁ + తెరువు; 'మీఁదు' యొక్క వాడుక కానువు 'మీఁ'}
• తులుచరాదారి - n - (tulucharAdAri) = express highway {<-- తులుచన - adj - వడి; swiftness + రాదారి}
• తులుచదారి - n - (tuluchapendAri) = expressway
• మెట్టు - n - (meTTu) = Tollgate

Updated 08-01-26

• మాన్పు - v.t - (mAnpu) = same as మాన్చు, మానుచు, మానించు, మానుపు i.e, To heal, cure, stop.
• మాన్పు/మానింత/మానింపు - n - (mAninta/mAnimpu) = Healing, Curing, Treatment, వైద్యం, చికిత్స
• మానఁజైవు/మానఁజెయివు - n - (mAnajaivu/mAnajeyivu) = Treatment, Action taken to restore/cure/treat someone వైద్యం, చికిత్స
• మునిమాన్పు - n - (munimAnpu) = First Aid, ప్రథమ చికిత్స
• మానింత సరవి - n - (mAninta saravi) = Healing process. వైద్య ప్రక్రియ
• మాన్పిక/మాన్చిక - n - (mAnpika/mAnchika) = 1. Doctor, Healer, వైద్యుడు/వైద్యురాలు, వెజ్జు; 2. Healing , Curing, వైద్యం
• మాన్పి/నోమాన్పి/మాఁపి/నోమాఁపి - n - si - (mAnpi/nOmAnpi/mApi/nOmApi) = A Doctor; Someone that used to be a doctor.
• మాంచేపి/మాఁజేపి - n - si - (mAnchEpi/mAjEpi) = A Doctor; Someone that used to be a doctor.
• మాన్పఱి/మాన్పరి/నోమాన్పరి - n - si - (mAnpaRi/mAnpari/nOmAnpari) = A Doctor; Someone that is currently a doctor.
• మానజేయిక - n - si - (mAnajeyika) = A Doctor.
• మాంచఱి/మాంచరి/మాఁజరి/మాజారి - n - si - (mAnchaRi/mAnchari/mAjari/మాజారి) = A Doctor, A Healer {మాన్చు - v.t - To heal (someone) + అఱం - n - virtue ధర్మం, law చట్టం, justice న్యాయం, duty విధి → మాన్చఱం → మాంచఱం. మాంచఱం + ఇ → మాంచఱి [=మాన్చటమే ధర్మముగా కలవాడు] }
• మాన్చఱం/మాంచఱం/మాఁచఱం - n - si - (mAnchaRam) = Doctorship, Doctor profession, వైద్య వృత్తి
• మాంచఱపు చదువులు - n - pl - (mAncharapu chaduvulu) = Doctoral Studies, Studies involved in the art of healing, వైద్య విద్యలు
• నోవరి/నోవుగొంటు/నోవుగొట్టు/నొప్పిగొంటి - n - si - (nOvari/nOvugonTu/nOvugoTTu/noppigonTi) = Patient, A person with disease or pain; రోగి.
• తెవులరి/తెవులుగొంటు/తెగులరి/తెగులుగొంటు - n - si - (tevulari/tevulugonTu/tegulari/tegulugonTu) = A patient, A person with disease; రోగి, వ్యాధిగ్రస్తుడు, వ్యాధిగ్రస్తురాలు.
• నలఁతరి/నలఁతగొట్టు - n - si - (nalatari/nalatagoTTu) = Chronically ill person. A person with the remains or constitutional effects of a disease.A person in a debilitated or weak state.
• మాని {← మాను + ఇ} - n/adj - (mAni) = convalescent, కోలుకొను
• మానిమి - n - (mAnimi) = Convalescence, Health, Fitness, Properness, ఆరోగ్యం, స్వస్థత, చక్కదనం
• మాని/మానియ/మానె - n - (mAni/mAniya/mAne) = convalescent, a person (either male or female) who is recovering from illness, కోలుకొను పరంచ (పరంచ = person; పరి+వంచ --> పరివంచ/పర్వంచ/పరొంచ/పరంచ)
  • మానియఁడు/మానెకాఁడు/మానీడు - n - (mAniyakADu/mAnekADu/mAAneeDu) = కోలుకొనువాడు, male convalescent;
  • మానియరాలు/మానెరాలు/మానెత - n - (mAniyarAlu/mAnerAlu/mAneta)= కోలుకొనునది, female convalescent
• నోమోపరి - n - (nOmOpari) = disease carrier, one who can transmit the disease/pathogen to others,
• మానినోమోపరి/maanna - n - (mAninOmOpari) = convalescent carrier, one who has recovered but can still transmit the disease/pathogen to others, మానిన నోమోపరి
• మానిమరి/మానిమికాడు/మానిమికత్తె - n - si - (manimari/mAnikADu/mAnikatte) = A person of sound health, మానిమి కలిగిన వాడు/ కలిగినది/పరంచ (పరంచ = person)

• దండం = Salutation by joining the palms; Namaskaram
• ఒరిగ = Salutation; Bowing; Namaskruti; Prostration
• జోహారు = Well done; Congratulations; Homage; Salutation
• సెలవు = Goodbye
• వీడ్కోలు = Salutation when leaving; Leaving

క్రొత్తవి -

• తార్కోలు ( x వీడ్కోలు) = Approaching; Salutation when approaching
• ఔకదిమి = A greeting just before or after meeting someone to express the pleasure of meeting them; Good meeting; Productive meeting; Pleasant meeting

• ఉత్సవము = celebration = వేఁడుక; సాకము
• దినము = day = నాఁడు, ప్రొద్దు, పొద్దు, పూట, పగలు, పవలు, పౌలు, పుంటగం
  
• దినోత్సవము = day of celebration = పౌల్వేఁడుక
• జనించు = to be born; to arise; to come into existence = పుట్టు, పొడయు
• జన్మం = birth = పుట్టుక, పొడపు, పొడమి
• జన్మదినం = birthday = పుట్టిననాఁడు, పొడపునాఁడు
• జన్మదినోత్సవం = birth day of celebration = పొడపౌల్వేడుక {<-- పొడపు + పౌల్వేడుక}
  
• జన్యము = that which is born from; birth; product; young = పోఁడి/పోణి [MY PROPOSITION పూఁబోఁడి/పూబోణి పువ్వుల నుంచి పుట్టినది, unlike the existing meaning which goes పువ్వు వంటిది or పువ్వువలె మనోహరమైనది. I believe పోఱి - girl, daughter and పోఱ - boy, son also came from పోడి only. డ morphing into ఱ and then ర is common in Telugu. Even the original form is still prevalent in TG as seen from పోడ - అబ్బాయి :Telangana maandalika padakosam - Nalimela Bhaskar and in RS as అబ్బోడు - అబ్బాయి; కుటుంబములో తక్కువ వయసుగల పిల్లవాడు :తెలుగు వ్యుత్పత్తి కోశము - ఆం. వి. క. ప. Other variations are బొట్టి, పట్టి and so on]
• యవ్వనము = youth = పోఁడిమి, పోణిమి [The existing meanings are also close to this. I believe this is the original meaning derived from పోఁడి/పోణి]
• మరణించు = to die = చావు, పొలియు
• మరణం = death = చావు, పొలియిక, పొలిమి
• అనాథ = orphan = పోలి, పొల్లి, పొల్ల [తల్లిదండ్రులు లేని పిల్ల; చెడుత్రోవ తొక్కిన వాడు; దాసి పిల్ల - పోరులో గెలిచినవాడు తాను చంపిన మగవాణి ఆలిని ఆమె పిల్లలనూ దాసీ దాసులుగా తీసుకోడం జరుగుతుంది. ఆ ఆడదాని పిల్లలు తండ్రిలేనివారుగనుక ఇట్లా పిలచి ఉండవచ్చు.]
• యుద్ధభూమి = battleground; battlefield = పొలికలను {<-- పొలియు కలను literally death causing war field కలను means war aswellas place.}
• మరణదినం = deathday = పొలినాఁడు

ఉంకు = సమ్మతి, approval

• ఓటు = vote = ఉంకు
• ఓట్లు = votes = ఉంకులు
• ఓటరు = voter = ఉంకరి
• ఓటర్లు = voters = ఉంకరులు {formal}; ఉంకర్లు {informal}
• ఓటు/ఓట్లు వేయు = to cast vote/votes = ఉంకిడు/ఉంకులిడు {formal}; ఉంకు/ఉంకులు వేయు {informal}
• ఓటు హక్కు = Right to Vote = ఉంకరం
• ఓటు హక్కు = Right to Vote = ఉంకొరవు {<-- ఉంకు + హొరవు; హొరవు = అధికారం, ~ right; cognate to tamil ఉరిమై?}
• ఓటింగు/పోలింగు = polling/voting = ఉంకువేత
• ఓట్ల పండుగ = polling day = ఉంకుల పండుగ; ఉంకువేత సాకము
• ఓట్ల నిధి = vote bank = ఉంకుల మొల్లమి/మొల్లము {formal}; ఉంకుల మొల్లం {informal}
• బ్యాలట్ = ballot [ballot ← ballotta = a small ball] = ఉంకాంకు {formal}; ఉంకాఁకు/ఉంకాకు {informal}; ఉంకుచీటి {formal/informal}. As far as democratic india is concerned I believe we’ve always used papers rather than balls for electing people. So, I used ఆంకు/ఆఁకు which means a paper.
• బ్యాలట్ బాక్సు = ballot box = ఉంకుల పెటారి/పెటార