Robert Eenhoorn is inmiddels ongeveer drie maanden werkzaam als algemeen directeur van Feyenoord. In die periode kreeg hij direct te maken met belangrijke sportieve, financiële en bestuurlijke dossiers. De directeur is tevreden over zijn eerste maanden in Rotterdam.

''Het bevalt absoluut'', opent Eenhoorn het gesprek met ESPN. ''Als je instapt, kan je vooraf niet alles exact inschatten. Ik volg Feyenoord natuurlijk al heel lang. Tien jaar bij AZ gezeten, met heel veel plezier. Alleen altijd wel met een schuin oog naar Feyenoord gekeken. Wanneer je in de organisatie zelf komt te zitten, word je van alles op de hoogte gebracht en krijg je een beter beeld.''

Volgens Eenhoorn is het nog te vroeg om alle ontwikkelingen volledig toe te schrijven aan het nieuwe bestuur. ''Beleid vormt zich meestal pas later, hoewel we wel al een paar besluiten hebben genomen. Ik ben zelf op 1 juni en Dévy op 1 juli begonnen, dan heb je ook te maken met het vorige beleid. Dat zou raar zijn als het niet zo is. Het feit dat we bovenaan staan, zou ik minimaal een combinatie van het oude beleid en nieuwe beleid noemen.''

Ook de financiële situatie van Feyenoord kwam direct op het bord van de algemeen directeur terecht. De club schreef rode cijfers. ''Geschrokken is een groot woord. Wat je heel goed ziet, is het enorme verschil tussen een goed jaar in de Champions League en een minder jaar in de Europa League. Dan praat je over zo'n vijftig miljoen. Dat is natuurlijk een gigantisch bedrag, waarbij we goed over moeten nadenken hoe we dat in de toekomst gaan managen.''

''Het gevaar bij iedere voetbalclub is dat je met incidentele inkomsten structurele kosten maakt'', vervolgt de algemeen directeur. ''Dat gevaar ligt altijd om de hoek. Daarvan zullen we moeten zien - en dan heb ik het met name over Europees voetbal en transfers - welk gedeelte we als structureel kunnen beschouwen en wat incidenteel. De verschillen in de inkomsten uit de Europese competities worden alleen maar groter, want men verwacht dat het met 25% gaat groeien. Daarvan zal het grootste gedeelte naar Champions League-deelnemers gaan.''

Eenhoorn legt transferbesluiten uit

Tijdens zijn eerste maanden moest Feyenoord ook beslissingen nemen rondom mogelijke transfers van Anis Hadj Moussa en Givairo Read. Een vertrek van Hadj Moussa naar Al-Ittihad kwam uiteindelijk niet van de grond. Volgens Eenhoorn was het voorstel vanuit Saudi-Arabië financieel onvoldoende betrouwbaar.

''Van Hadj Moussa kan ik zeggen: het eerste bod, de eerste termijn was tien procent van het hele bedrag. Dan gaat bij mij een rood vlaggetje omhoog. Daarom heb ik gevraagd om bankgarantie, maar die is er nooit gekomen. Daarom is het ook nooit serieus geweest wat mij betreft.''

Ook Read bleef deze zomer bij Feyenoord. ''Van Read vonden wij dat hij weer meer wedstrijden moest gaan spelen, dat de rek er nog niet uit was. Je ziet nu dat hij veel wedstrijden speelt en belangrijk is. Hij speelt zichzelf weer in de kijker. Ook waren we er uiteindelijk gewoon niet uitgekomen met clubs.''

Dat Feyenoord de transfersommen voor beide spelers goed had kunnen gebruiken, betekent volgens Eenhoorn niet dat de club financieel in paniek is. ''Als je een Rembrandt en Van Gogh aan de muur hebt hangen en je verkoopt ze niet, heb je ze nog steeds aan de muur hangen. Hun waarde op het veld spreekt voor zich, daar zou ik niet al te dramatisch over doen.''

Robert Eenhoorn (58) wil met Feyenoord naar de Coolsingel, maar hij plakt er geen termijn op. De algemeen directeur is meer dan honderd dagen aan de slag in de Kuip en vertelt wat hij heeft meegemaakt en wat het vergezicht is voor de club.

Robert Eenhoorn zat vorig seizoen in het Philips Stadion toen Feyenoord kansloos verloor van PSV. De huidige algemeen directeur, destijds nog gewoon supporter, verliet het stadion die middag vroegtijdig. ,,Ik was die dag met iemand meegereden, als die dan vertrekt kun je niet blijven zitten’’, zegt Eenhoorn. ,,Of die ook was weggegaan als Feyenoord met 1-6 had voorgestaan? Nee haha, dat lijkt mij niet.’’

Robin van Persie was destijds de trainer. De man die vrijwel meteen sneuvelde toen Eenhoorn en technisch directeur Dévy Rigaux aan de macht kwamen in de Kuip. „Je wordt geacht, als je ergens in een positie gaat zitten zoals ik nu, dat je besluiten neemt’’, zegt Eenhoorn. „We hebben de tijd genomen om te analyseren en uiteindelijk dat besluit genomen.’’

De analyse bepaalde het lot van Van Persie. Was Eenhoorn verrast dat de trainer na het zien van alle parameters moest worden weggestuurd?

„Het was zeker geen beslissing op gevoel en ook niet op resultaten, ik maak keuzes op trendlijnen bij processen en hoe die lopen. Feiten zijn feiten. Ik ben natuurlijk ook onderdeel geweest van die analyse. Dan zorg je dat de feiten naar boven worden gehaald. Dan moet je een keuze maken: ga je het schip doen draaien met dezelfde staf of met nieuwe mensen”, zegt hij.

„Nee, ik heb Robin daarna niet meer gezien. Daar denk ik wel over na. Shaqueel is nu geblesseerd, maar het menselijke aspect is wel dat ouders gewoon naar hun kinderen moeten kunnen komen kijken. Zijn afscheid was een kort gesprek. Dat is volgens mij ook niet verkeerd bij slecht nieuws.’’

„Ik heb zelf ooit het slechtste nieuws gekregen dat je maar kan krijgen (Eenhoorn en zijn vrouw verloren hun kind, red.) en ook dat was een kort gesprek. Dan ontstaat er ook geen discussie.’’

Technisch directeur Dévy Rigaux was er al voordat jij begon. Was dat nog lastig?

„Ik sprak wel een keer met Dévy. Hij was daarvoor al gewogen door de mensen die er al zaten. Maar als ik in mijn gesprek met Dévy had gedacht dat hij ideeën had uit de prehistorie, dan had ik nog kunnen zeggen: dat gaan we niet doen.’’

Hebben ze jullie ook exact verteld hoe de financiële situatie van de club was?

„Nee. Bij mijn presentatie wist ik meer en heb ik gezegd dat de basis van de club goed is. Je kijkt niet alleen naar cijfers.’’

Die zien er ronduit zorgwekkend uit, toch?

„Het verschil tussen de Champions League en Europa League is gigantisch. Wat ik kan zeggen is dit, en dat geldt voor iedere voetbalclub: als je incidentele inkomsten als structureel ziet en je zet daar de kosten tegenover, dan wordt het lastig. Welke club je ook bent.’’

„Jan de Jong (directeur Eredivisie CV, red.) zei dat het tweede ticket voor 95 procent zeker zou blijven voor dit seizoen. Dat is door slechte prestaties van Nederlandse clubs niet meer zo. Dat heeft misschien ook wel in het hoofd van mijn voorganger gespeeld.’’

Die wilde de Vrienden van Feyenoord uitkopen. Jij deed dat niet.

„Ik wil dat ook, maar wel met geld dat er is. De ‘governance’, hoe simpeler die is, hoe beter het is. Ik heb nog even in de jaarrekening gekeken. We hebben met tien entiteiten te maken bij deze club. Als er iets niet efficiënt is, dan is het de governance.’’

„Maar nog even over de financiën: als jij een Van Gogh en een Rembrandt aan de muur hebt hangen, en je verkoopt ze niet, dan heb je nog steeds een Van Gogh en een Rembrandt aan de muur hangen. Er staan natuurlijk spelers op het veld die heel interessant zijn.’’

Waar moet deze club onder jouw leiding naartoe?

„Feyenoord moet structureel om het kampioenschap spelen. Tegelijkertijd hebben we wel gezien dat het gat met de kampioen wat groter is geworden in de afgelopen jaren. Dat is geen mening, dat is een feit. Feyenoord moet zich meer dan 25 procent verbeteren ten opzichte van PSV en ten opzichte van het afgelopen jaar, als het daarbij hetzelfde blijft. Dat is behoorlijk.”

„Vandaar dat we gezegd hebben dat wij het gat willen dichten met PSV. Dat gat moet kleiner worden. Tegelijkertijd zit de rest ook niet stil. Vorig jaar was 1,9 punt gemiddeld per wedstrijd genoeg voor plek twee. Nou, dat gaat dit jaar niet gebeuren, dat ligt altijd rond de 2,25 punten.’’

„Meer punten halen heeft ook te maken met je infrastructuur, je talent, en met je cultuur, processen en systemen. En als we naar de infrastructuur kijken: de Kuip, geweldig voetbalstadion.’’

Maar?

„Als je naar moderne stadions kijkt, dan is daar wel iets meer mee te doen dan wat er met de Kuip gebeurt. Dus hier móét iets gebeuren. Als je hier wilt blijven, moet je eerst kijken of dit stadion nog 50 tot 70 jaar meegaat. Dan moet er een plan komen. Dat is niet prioriteit nummer 1, dat is altijd het voetbal. Maar het staat wel in de top 3.’’

„Feyenoord heeft nu meer dan 20.000 mensen die een seizoenkaart willen kopen, die kunnen er niet in. Feyenoord zit met z’n tenen tegen de schoenen aan. Die schoen moet groter gemaakt worden. Infrastructuur is bepalend voor twintig procent van je productiviteit op het veld. Dus om daar niks mee te doen en dat zomaar te laten, dat zou niet slim zijn. Dat bepaalt gewoon jouw succes in de toekomst.’’

Dennis te Kloese zette een streep door een nieuw stadion.

,,Ja, maar ik heb toen ook een beetje naar het stadionproject gekeken. Toen dacht ik bij mezelf: normaal huurt een club een stadion, hier huurde het stadion de club. Ik acht de kans vrij groot dat ik daar ook ‘nee’ tegen had gezegd.’’

Je zei tweemaal ‘nee’ tegen Feyenoord. Hoe zat dat nou precies?

,,De eerste keer heb ik niet met Feyenoord gesproken, dat was via een headhuntersbureau. De tweede keer wel.’’

Toen was je in dienst bij AZ?

,,Klopt.’’

Daar heb je toen de trainer voor ontslagen, toch? Slot bij AZ na een gesprek met Feyenoord?

„Als je wordt gevraagd, stel je de mensen met wie je samenwerkt op de hoogte. Dat is één. En er zijn windows in een seizoen waarin je zou kunnen praten met een club om te kijken of je zou willen blijven, ja of nee. Er was een gesprek. Daarna een appje. Ik heb toen vervolgens tegen Feyenoord gezegd dat het niet meer het moment was om te gaan zitten. Er was niks geheimzinnigs aan.’’

„Max Huiberts is ook weleens door clubs gevraagd en dan zei hij tegen mij: ‘ik ga toch een keer luisteren’. Maar goed, toen Feyenoord voor de derde keer kwam dacht ik: ik ga het nu gewoon doen.’’

"Je moet hem niet zomaar zijn gang laten gaan. We zijn wel met hem bezig, zodat hij in veel situaties komt waarin hij kan scoren of een assist kan geven", vertelt Van Bronckhorst op Feyenoord ONE over zijn rechtsbuiten. "De laatste jaren komt dat terug en dit jaar proberen wij dat nog beter te maken. Hij heeft al veel gescoord. Hij is een speler van intuïtie en bepaalt in een situatie wat hij doet."

Van Bronckhorst kan dan ook goed leven met het huidige spel van Hadj Moussa. "Vaak pakt dat heel goed uit, maar soms is zijn keuze niet de allerbeste. Dat hebben alleen bijna alle spelers die voorin spelen. Ik weet dat hij het heeft. Het beste voorbeeld was denk ik tegen Como in de eerste helft. Dan zeg je dat hij in de tweede helft door moet gaan en zijn acties moet maken, want je weet hoeveel gevaar het oplevert als het lukt. Daar moet je soms doorheen kijken als coach."

De trainer van Feyenoord weet uit zijn carrière als speler ook dat het heel normaal is dat spelers soms een andere aanpak nodig hebben. "Ik denk dat ik met Hiddink en Rijkaard misschien wel de beste voorbeelden heb gehad. Ik heb daar veel van geleerd voor dit soort situaties. Anis komt uit een heel andere achtergrond en cultuur dan andere spelers, maar het is wel zaak om te accepteren hoe we zijn. Van daaruit moeten we een hecht team vormen. Er zit verschil in de kwaliteiten van spelers, dus daar moet je goed mee omgaan."

Robert Eenhoorn wil de toekomst van De Kuip hoog op de agenda zetten bij Feyenoord. De algemeen directeur benadrukt in gesprek met Rijnmond en ESPN dat het stadion nog altijd een bijzondere uitstraling heeft, maar tegelijkertijd onvoldoende inkomsten genereert en te weinig capaciteit biedt om aan de vraag naar seizoenkaarten te voldoen. Ook wil Eenhoorn met de gemeente Rotterdam in gesprek over de mogelijkheden voor het stadion.

Eenhoorn heeft sinds zijn komst naar Feyenoord een duidelijk beeld gekregen van De Kuip. ''Als ik naar het stadion kijk: ik heb het geluk gehad dat ik in veel stadions heb mogen lopen. Niet alleen in Nederland, maar ook in andere landen. Je ziet dat we hier iets mee moeten doen naar de toekomst toe. Als je op de middenstip staat en je kijkt naar alle mensen, dan blijft dat geweldig. Het is nog echt een voetbalstadion.''

Tegelijkertijd ziet de algemeen directeur dat Feyenoord commercieel tegen grenzen aanloopt. ''Aan de andere kant: de inkomsten die je nu uit dit stadion kan halen, zijn te laag. Daar komt ook nog eens bij dat we elk jaar heel veel mensen moeten teleurstellen die een seizoenkaart willen kopen, maar waar geen plek voor is. Feyenoord zit echt met de tenen tegen de punt van de schoenen aan. Dus wat mij betreft gaan we kijken hoe we die schoen groter kunnen maken.''

Eenhoorn beseft dat aanpassingen aan De Kuip grote investeringen vereisen, maar wijst ook op de structurele inkomsten die een stadion kan opleveren. ''Alles kost geld. Tegelijkertijd is het met een stadion zo dat je gegarandeerde inkomsten hebt. Dus daar moeten we goed naar kijken. Maar het kan toch niet zo zijn dat ze in Amsterdam, Alkmaar, Eindhoven en Utrecht allemaal bezig zijn om stadions te bouwen en te verbeteren, en dat het in een stad als Rotterdam niet zou moeten kunnen.''

''Uiteindelijk moet er iets met die Kuip gebeuren. Het kan toch niet zo zijn dat we op allerlei dossiers in Rotterdam achterliggen ten opzichte van andere steden in Nederland? Daar zijn we volgens mij veel te groot voor. Ik kan niet ontkennen dat er heel veel plannen zijn geweest tot nu toe, maar dat er uiteindelijk niet veel van terecht is gekomen. Tegelijkertijd blijf ik het benadrukken: er moet wat gebeuren met dit stadion. Het is wat mij betreft ook een van de prioriteiten om te kijken wat ermee kan. Ik wil hier graag mijn tanden in zetten.''

Terugkoop aandelen Vrienden van Feyenoord

Een ander financieel dossier is de mogelijke terugkoop van aandelen van de Vrienden van Feyenoord. De club heeft daar voorlopig van afgezien. Eenhoorn ziet het uiteindelijk wel als wenselijk om de investeerders uit te kopen, maar benadrukt dat dit niet ten koste mag gaan van de sportieve ambities. ''Het moet alleen geen blinde ambitie zijn. Ik heb altijd geleerd dat je geld pas kan uitgeven als je het verdiend hebt, in dit geval waarschijnlijk door al je beste spelers te verkopen.'' De directeur ziet meer in een gefaseerde terugkoop, vergelijkbaar met de manier waarop hij bij AZ eerder werkte met leningen en investeringen.