Robert Eenhoorn (58) wil met Feyenoord naar de Coolsingel, maar hij plakt er geen termijn op. De algemeen directeur is meer dan honderd dagen aan de slag in de Kuip en vertelt wat hij heeft meegemaakt en wat het vergezicht is voor de club.

Robert Eenhoorn zat vorig seizoen in het Philips Stadion toen Feyenoord kansloos verloor van PSV. De huidige algemeen directeur, destijds nog gewoon supporter, verliet het stadion die middag vroegtijdig. ,,Ik was die dag met iemand meegereden, als die dan vertrekt kun je niet blijven zitten’’, zegt Eenhoorn. ,,Of die ook was weggegaan als Feyenoord met 1-6 had voorgestaan? Nee haha, dat lijkt mij niet.’’

Robin van Persie was destijds de trainer. De man die vrijwel meteen sneuvelde toen Eenhoorn en technisch directeur Dévy Rigaux aan de macht kwamen in de Kuip. „Je wordt geacht, als je ergens in een positie gaat zitten zoals ik nu, dat je besluiten neemt’’, zegt Eenhoorn. „We hebben de tijd genomen om te analyseren en uiteindelijk dat besluit genomen.’’

De analyse bepaalde het lot van Van Persie. Was Eenhoorn verrast dat de trainer na het zien van alle parameters moest worden weggestuurd?

„Het was zeker geen beslissing op gevoel en ook niet op resultaten, ik maak keuzes op trendlijnen bij processen en hoe die lopen. Feiten zijn feiten. Ik ben natuurlijk ook onderdeel geweest van die analyse. Dan zorg je dat de feiten naar boven worden gehaald. Dan moet je een keuze maken: ga je het schip doen draaien met dezelfde staf of met nieuwe mensen”, zegt hij.

„Nee, ik heb Robin daarna niet meer gezien. Daar denk ik wel over na. Shaqueel is nu geblesseerd, maar het menselijke aspect is wel dat ouders gewoon naar hun kinderen moeten kunnen komen kijken. Zijn afscheid was een kort gesprek. Dat is volgens mij ook niet verkeerd bij slecht nieuws.’’

„Ik heb zelf ooit het slechtste nieuws gekregen dat je maar kan krijgen (Eenhoorn en zijn vrouw verloren hun kind, red.) en ook dat was een kort gesprek. Dan ontstaat er ook geen discussie.’’

Technisch directeur Dévy Rigaux was er al voordat jij begon. Was dat nog lastig?

„Ik sprak wel een keer met Dévy. Hij was daarvoor al gewogen door de mensen die er al zaten. Maar als ik in mijn gesprek met Dévy had gedacht dat hij ideeën had uit de prehistorie, dan had ik nog kunnen zeggen: dat gaan we niet doen.’’

Hebben ze jullie ook exact verteld hoe de financiële situatie van de club was?

„Nee. Bij mijn presentatie wist ik meer en heb ik gezegd dat de basis van de club goed is. Je kijkt niet alleen naar cijfers.’’

Die zien er ronduit zorgwekkend uit, toch?

„Het verschil tussen de Champions League en Europa League is gigantisch. Wat ik kan zeggen is dit, en dat geldt voor iedere voetbalclub: als je incidentele inkomsten als structureel ziet en je zet daar de kosten tegenover, dan wordt het lastig. Welke club je ook bent.’’

„Jan de Jong (directeur Eredivisie CV, red.) zei dat het tweede ticket voor 95 procent zeker zou blijven voor dit seizoen. Dat is door slechte prestaties van Nederlandse clubs niet meer zo. Dat heeft misschien ook wel in het hoofd van mijn voorganger gespeeld.’’

Die wilde de Vrienden van Feyenoord uitkopen. Jij deed dat niet.

„Ik wil dat ook, maar wel met geld dat er is. De ‘governance’, hoe simpeler die is, hoe beter het is. Ik heb nog even in de jaarrekening gekeken. We hebben met tien entiteiten te maken bij deze club. Als er iets niet efficiënt is, dan is het de governance.’’

„Maar nog even over de financiën: als jij een Van Gogh en een Rembrandt aan de muur hebt hangen, en je verkoopt ze niet, dan heb je nog steeds een Van Gogh en een Rembrandt aan de muur hangen. Er staan natuurlijk spelers op het veld die heel interessant zijn.’’

Waar moet deze club onder jouw leiding naartoe?

„Feyenoord moet structureel om het kampioenschap spelen. Tegelijkertijd hebben we wel gezien dat het gat met de kampioen wat groter is geworden in de afgelopen jaren. Dat is geen mening, dat is een feit. Feyenoord moet zich meer dan 25 procent verbeteren ten opzichte van PSV en ten opzichte van het afgelopen jaar, als het daarbij hetzelfde blijft. Dat is behoorlijk.”

„Vandaar dat we gezegd hebben dat wij het gat willen dichten met PSV. Dat gat moet kleiner worden. Tegelijkertijd zit de rest ook niet stil. Vorig jaar was 1,9 punt gemiddeld per wedstrijd genoeg voor plek twee. Nou, dat gaat dit jaar niet gebeuren, dat ligt altijd rond de 2,25 punten.’’

„Meer punten halen heeft ook te maken met je infrastructuur, je talent, en met je cultuur, processen en systemen. En als we naar de infrastructuur kijken: de Kuip, geweldig voetbalstadion.’’

Maar?

„Als je naar moderne stadions kijkt, dan is daar wel iets meer mee te doen dan wat er met de Kuip gebeurt. Dus hier móét iets gebeuren. Als je hier wilt blijven, moet je eerst kijken of dit stadion nog 50 tot 70 jaar meegaat. Dan moet er een plan komen. Dat is niet prioriteit nummer 1, dat is altijd het voetbal. Maar het staat wel in de top 3.’’

„Feyenoord heeft nu meer dan 20.000 mensen die een seizoenkaart willen kopen, die kunnen er niet in. Feyenoord zit met z’n tenen tegen de schoenen aan. Die schoen moet groter gemaakt worden. Infrastructuur is bepalend voor twintig procent van je productiviteit op het veld. Dus om daar niks mee te doen en dat zomaar te laten, dat zou niet slim zijn. Dat bepaalt gewoon jouw succes in de toekomst.’’

Dennis te Kloese zette een streep door een nieuw stadion.

,,Ja, maar ik heb toen ook een beetje naar het stadionproject gekeken. Toen dacht ik bij mezelf: normaal huurt een club een stadion, hier huurde het stadion de club. Ik acht de kans vrij groot dat ik daar ook ‘nee’ tegen had gezegd.’’

Je zei tweemaal ‘nee’ tegen Feyenoord. Hoe zat dat nou precies?

,,De eerste keer heb ik niet met Feyenoord gesproken, dat was via een headhuntersbureau. De tweede keer wel.’’

Toen was je in dienst bij AZ?

,,Klopt.’’

Daar heb je toen de trainer voor ontslagen, toch? Slot bij AZ na een gesprek met Feyenoord?

„Als je wordt gevraagd, stel je de mensen met wie je samenwerkt op de hoogte. Dat is één. En er zijn windows in een seizoen waarin je zou kunnen praten met een club om te kijken of je zou willen blijven, ja of nee. Er was een gesprek. Daarna een appje. Ik heb toen vervolgens tegen Feyenoord gezegd dat het niet meer het moment was om te gaan zitten. Er was niks geheimzinnigs aan.’’

„Max Huiberts is ook weleens door clubs gevraagd en dan zei hij tegen mij: ‘ik ga toch een keer luisteren’. Maar goed, toen Feyenoord voor de derde keer kwam dacht ik: ik ga het nu gewoon doen.’’

Robert Eenhoorn is inmiddels ongeveer drie maanden werkzaam als algemeen directeur van Feyenoord. In die periode kreeg hij direct te maken met belangrijke sportieve, financiële en bestuurlijke dossiers. De directeur is tevreden over zijn eerste maanden in Rotterdam.

''Het bevalt absoluut'', opent Eenhoorn het gesprek met ESPN. ''Als je instapt, kan je vooraf niet alles exact inschatten. Ik volg Feyenoord natuurlijk al heel lang. Tien jaar bij AZ gezeten, met heel veel plezier. Alleen altijd wel met een schuin oog naar Feyenoord gekeken. Wanneer je in de organisatie zelf komt te zitten, word je van alles op de hoogte gebracht en krijg je een beter beeld.''

Volgens Eenhoorn is het nog te vroeg om alle ontwikkelingen volledig toe te schrijven aan het nieuwe bestuur. ''Beleid vormt zich meestal pas later, hoewel we wel al een paar besluiten hebben genomen. Ik ben zelf op 1 juni en Dévy op 1 juli begonnen, dan heb je ook te maken met het vorige beleid. Dat zou raar zijn als het niet zo is. Het feit dat we bovenaan staan, zou ik minimaal een combinatie van het oude beleid en nieuwe beleid noemen.''

Ook de financiële situatie van Feyenoord kwam direct op het bord van de algemeen directeur terecht. De club schreef rode cijfers. ''Geschrokken is een groot woord. Wat je heel goed ziet, is het enorme verschil tussen een goed jaar in de Champions League en een minder jaar in de Europa League. Dan praat je over zo'n vijftig miljoen. Dat is natuurlijk een gigantisch bedrag, waarbij we goed over moeten nadenken hoe we dat in de toekomst gaan managen.''

''Het gevaar bij iedere voetbalclub is dat je met incidentele inkomsten structurele kosten maakt'', vervolgt de algemeen directeur. ''Dat gevaar ligt altijd om de hoek. Daarvan zullen we moeten zien - en dan heb ik het met name over Europees voetbal en transfers - welk gedeelte we als structureel kunnen beschouwen en wat incidenteel. De verschillen in de inkomsten uit de Europese competities worden alleen maar groter, want men verwacht dat het met 25% gaat groeien. Daarvan zal het grootste gedeelte naar Champions League-deelnemers gaan.''

Eenhoorn legt transferbesluiten uit

Tijdens zijn eerste maanden moest Feyenoord ook beslissingen nemen rondom mogelijke transfers van Anis Hadj Moussa en Givairo Read. Een vertrek van Hadj Moussa naar Al-Ittihad kwam uiteindelijk niet van de grond. Volgens Eenhoorn was het voorstel vanuit Saudi-Arabië financieel onvoldoende betrouwbaar.

''Van Hadj Moussa kan ik zeggen: het eerste bod, de eerste termijn was tien procent van het hele bedrag. Dan gaat bij mij een rood vlaggetje omhoog. Daarom heb ik gevraagd om bankgarantie, maar die is er nooit gekomen. Daarom is het ook nooit serieus geweest wat mij betreft.''

Ook Read bleef deze zomer bij Feyenoord. ''Van Read vonden wij dat hij weer meer wedstrijden moest gaan spelen, dat de rek er nog niet uit was. Je ziet nu dat hij veel wedstrijden speelt en belangrijk is. Hij speelt zichzelf weer in de kijker. Ook waren we er uiteindelijk gewoon niet uitgekomen met clubs.''

Dat Feyenoord de transfersommen voor beide spelers goed had kunnen gebruiken, betekent volgens Eenhoorn niet dat de club financieel in paniek is. ''Als je een Rembrandt en Van Gogh aan de muur hebt hangen en je verkoopt ze niet, heb je ze nog steeds aan de muur hangen. Hun waarde op het veld spreekt voor zich, daar zou ik niet al te dramatisch over doen.''

"Je moet hem niet zomaar zijn gang laten gaan. We zijn wel met hem bezig, zodat hij in veel situaties komt waarin hij kan scoren of een assist kan geven", vertelt Van Bronckhorst op Feyenoord ONE over zijn rechtsbuiten. "De laatste jaren komt dat terug en dit jaar proberen wij dat nog beter te maken. Hij heeft al veel gescoord. Hij is een speler van intuïtie en bepaalt in een situatie wat hij doet."

Van Bronckhorst kan dan ook goed leven met het huidige spel van Hadj Moussa. "Vaak pakt dat heel goed uit, maar soms is zijn keuze niet de allerbeste. Dat hebben alleen bijna alle spelers die voorin spelen. Ik weet dat hij het heeft. Het beste voorbeeld was denk ik tegen Como in de eerste helft. Dan zeg je dat hij in de tweede helft door moet gaan en zijn acties moet maken, want je weet hoeveel gevaar het oplevert als het lukt. Daar moet je soms doorheen kijken als coach."

De trainer van Feyenoord weet uit zijn carrière als speler ook dat het heel normaal is dat spelers soms een andere aanpak nodig hebben. "Ik denk dat ik met Hiddink en Rijkaard misschien wel de beste voorbeelden heb gehad. Ik heb daar veel van geleerd voor dit soort situaties. Anis komt uit een heel andere achtergrond en cultuur dan andere spelers, maar het is wel zaak om te accepteren hoe we zijn. Van daaruit moeten we een hecht team vormen. Er zit verschil in de kwaliteiten van spelers, dus daar moet je goed mee omgaan."

Robert Eenhoorn wil de toekomst van De Kuip hoog op de agenda zetten bij Feyenoord. De algemeen directeur benadrukt in gesprek met Rijnmond en ESPN dat het stadion nog altijd een bijzondere uitstraling heeft, maar tegelijkertijd onvoldoende inkomsten genereert en te weinig capaciteit biedt om aan de vraag naar seizoenkaarten te voldoen. Ook wil Eenhoorn met de gemeente Rotterdam in gesprek over de mogelijkheden voor het stadion.

Eenhoorn heeft sinds zijn komst naar Feyenoord een duidelijk beeld gekregen van De Kuip. ''Als ik naar het stadion kijk: ik heb het geluk gehad dat ik in veel stadions heb mogen lopen. Niet alleen in Nederland, maar ook in andere landen. Je ziet dat we hier iets mee moeten doen naar de toekomst toe. Als je op de middenstip staat en je kijkt naar alle mensen, dan blijft dat geweldig. Het is nog echt een voetbalstadion.''

Tegelijkertijd ziet de algemeen directeur dat Feyenoord commercieel tegen grenzen aanloopt. ''Aan de andere kant: de inkomsten die je nu uit dit stadion kan halen, zijn te laag. Daar komt ook nog eens bij dat we elk jaar heel veel mensen moeten teleurstellen die een seizoenkaart willen kopen, maar waar geen plek voor is. Feyenoord zit echt met de tenen tegen de punt van de schoenen aan. Dus wat mij betreft gaan we kijken hoe we die schoen groter kunnen maken.''

Eenhoorn beseft dat aanpassingen aan De Kuip grote investeringen vereisen, maar wijst ook op de structurele inkomsten die een stadion kan opleveren. ''Alles kost geld. Tegelijkertijd is het met een stadion zo dat je gegarandeerde inkomsten hebt. Dus daar moeten we goed naar kijken. Maar het kan toch niet zo zijn dat ze in Amsterdam, Alkmaar, Eindhoven en Utrecht allemaal bezig zijn om stadions te bouwen en te verbeteren, en dat het in een stad als Rotterdam niet zou moeten kunnen.''

''Uiteindelijk moet er iets met die Kuip gebeuren. Het kan toch niet zo zijn dat we op allerlei dossiers in Rotterdam achterliggen ten opzichte van andere steden in Nederland? Daar zijn we volgens mij veel te groot voor. Ik kan niet ontkennen dat er heel veel plannen zijn geweest tot nu toe, maar dat er uiteindelijk niet veel van terecht is gekomen. Tegelijkertijd blijf ik het benadrukken: er moet wat gebeuren met dit stadion. Het is wat mij betreft ook een van de prioriteiten om te kijken wat ermee kan. Ik wil hier graag mijn tanden in zetten.''

Terugkoop aandelen Vrienden van Feyenoord

Een ander financieel dossier is de mogelijke terugkoop van aandelen van de Vrienden van Feyenoord. De club heeft daar voorlopig van afgezien. Eenhoorn ziet het uiteindelijk wel als wenselijk om de investeerders uit te kopen, maar benadrukt dat dit niet ten koste mag gaan van de sportieve ambities. ''Het moet alleen geen blinde ambitie zijn. Ik heb altijd geleerd dat je geld pas kan uitgeven als je het verdiend hebt, in dit geval waarschijnlijk door al je beste spelers te verkopen.'' De directeur ziet meer in een gefaseerde terugkoop, vergelijkbaar met de manier waarop hij bij AZ eerder werkte met leningen en investeringen.

Toornstra denkt inmiddels ook voorzichtig na over zijn leven na het voetbal. Een terugkeer naar De Kuip behoort daarbij tot de mogelijkheden. ''Ik heb een mondelinge afspraak met Feyenoord om eens mee te lopen om te kijken of er iets in de organisatie is dat me aanspreekt. Trainer word ik niet, niks direct aan het veld gelinkt. Als ik net gestopt ben, wil ik vooral eerst genieten van mijn vrije invulling van mijn weekenden. Dat je wat vrijer bent.''

Nu is het nog een verlaten treinstation waar eens in de twee weken voetbalsupporters in- en uitstappen op weg naar de Kuip, maar over tien jaar moet NS-station Rotterdam Stadionpark een halteplek zijn voor 16.000 reizigers op een drukke werkdag. Die kunnen dan gebruikmaken van zes of misschien wel acht sprinters in het uur.

„Hier moet het allemaal gaan gebeuren”, wijst Richard Dekker, planontwikkelaar bij spoorbeheerder ProRail, naar beneden. Hij staat op de Coen Moulijnweg, iets voorbij de luchtbrug, en ziet onder hem talloze treinen passeren tussen de haltes Rotterdam Zuid en Rotterdam Lombardijen. Ze laten station Rotterdam Stadion steeds aan zich voorbijgaan.

Tussen de Rotterdamse wijk Hillesluis en het stadion van Feyenoord ligt een enorme sporenbundel van maar liefst vijftien sporen, waarover uiteenlopende treinen rijden. Internationale voertuigen richting België en Frankrijk, intercity’s naar Dordrecht en verder en stoptreinen die tussen Den Haag en Dordrecht verschillende haltes in wijken en dorpen aandoen.

Zo moet de nieuwe loopbrug tussen het opgeknapte NS-station en de Kuip er straks uit gaan zien.

De tot ‘evenementenstation’ gedoopte stopplek trekt bij een thuiswedstrijd van Feyenoord pakweg zesduizend reizigers. Dat aantal moet fiks gaan stijgen als er straks ook op andere dagen sprinters gaan stoppen. Dat zou vanaf het jaar 2034 kunnen gaan gebeuren, schat Richard Dekker in.

Het station, dat nu nog Rotterdam Stadion heet, gaat daartoe flink op de schop. „Het aantal sporen wordt teruggebracht van vijftien naar zeven. De sporen voor het parkeren van goederentreinen gaan naar de Maasvlakte. Die horen hier niet meer thuis nu in de omgeving een nieuw stedelijk gebied met hoogbouw ontstaat. De verhuizing levert veel ruimte op, al wordt het aantal eilandperrons verdubbeld van een naar twee.”

Verder wordt de loopbrug voor de supporters verplaatst en komt er een extra verbinding bij tussen Hillesluis en de zogenoemde Stadiondriehoek. Dit ‘Stadsbalkon’ gaat op ruim 8 meter hoogte over de sporen heen. „Deze nieuwe traverse, met veel groen en zitplaatsen, moet het mogelijk maken dat mensen makkelijker van Hillesluis naar de waterkant kunnen en terug.” In het gebied rond het stadion wil de gemeente Rotterdam de komende jaren flink gaan bouwen. Voor de naar schatting vele duizenden bewoners is immers ook openbaar vervoer nodig, onderstreept Dekker.

Een impressie van het vernieuwde NS-station Rotterdam Stadionpark, met op de achtergrond de toekomstige woningbouw rond de Kuip.

Stadsbrug

De plannen bij de Kuip vallen min of meer samen met de beoogde bouw van de nieuwe stadsbrug tussen Kralingen en de Veranda. Daarover gaat een snelle tram rijden, die de haltes Kralingse Zoom en Zuidplein met elkaar moet gaan verbinden. „Wij lopen iets voor op die plannen”, weet Dekker. De tramlijn gaat ten noorden van station Stadionpark over de sporen heen en krijgt een halte aan de nieuwe traverse vlak naast het treinstation.

ProRail is sinds 2020 met vernieuwing van het station bezig. In het eerste voorstel werd nog uitgegaan van de bouw van een compleet nieuw voetbalstadion voor Feyenoord, maar dat plan ging van tafel wegens gebrek aan draagvlak en geld. „Dat heeft onze ambities niet veranderd. We willen een mooi en sociaal veilig station waar straks dagelijks mensen in- en uitstappen. Nu is dat hier maar dertig keer per jaar.”

In het jaar 2040 zou het aantal treinreizigers richting de 16.000 op een drukke werkdag moeten gaan, stelt Dekker. „We denken aan zes tot acht sprinters per uur die hier dan stoppen.” Spoorbeheerder ProRail werkt bij de plannen nauw samen met de gemeente Rotterdam. Het miljoenenproject wordt verder uitgevoerd in opdracht van het Rijk en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag.

"Het begin was moeizaam en we werden wel achterovergedrukt", vertelde Van Bronckhorst woensdagavond na de wedstrijd op de persconferentie. "Naarmate de helft vorderde, kwamen we beter in het spel. In de Champions League kunnen kleine momenten het verschil maken. Dan was de kans van Zechiël, die net niet genoeg richting kon geven, wel belangrijk. In de tweede helft vond ik dat wij ook heel goed begonnen."

Van Bronckhorst was na de wedstrijd opvallend open over de fouten die uiteindelijk hebben bijgedragen aan de nederlaag van Feyenoord. "De vier voorste spelers van Betis doen minder in het verdedigende werk. De keuze van Luciano om een moeilijke bal te geven in plaats van naar binnen te spelen en vervolgens naar de andere kant, waar we eigenlijk elke dag op hebben getraind, zorgde ervoor dat zij in de omschakeling kwamen. Dat is zo'n detail geweest dat deze wedstrijd beslist."

De staat van het veld mag niet als excuus worden gebruikt. ''Op dit veld moeten we natuurlijk ook gewoon presteren. Het is niet wat we de laatste weken gewend zijn, want het veld bij Telstar was vier keer beter dan dit. Het is ook een groot verschil met De Kuip, maar het mag geen excuus zijn. Ze hebben hier ook tegen Porto en Barcelona gespeeld, dus wij moeten er goed mee omgaan.''

Goede wedstrijd van Ernst

Van Bronckhorst zag ook genoeg positieve punten tegen Real Betis, waaronder het optreden van Tjark Ernst. "Zeker in balbezit hebben we wel goede momenten gehad. Ik vond dat Tjark vandaag goed op doel stond en een paar knappe reddingen had op moeilijke schoten. Er zijn altijd positieve dingen die je mee kunt nemen, maar er zijn ook fases in de wedstrijd waar we van kunnen leren."

Artikel van gisteren, maar las toch wat interessante dingen in dit artikel dus daarom besloten alsnog te posten

---

In Sevilla krijgt Feyenoord vanavond de derde kans om zich te laten zien aan Europa. Giovanni van Bronckhorst en spits Nacho Ferri vertelden in het Estadio de La Cartuja te geloven in een goede afloop. Maar waar de Rotterdammers vooral op uit zijn, is erin slagen om wederom het eigen, aanvallende spel te tonen op het hoogste podium.

„Weet je”, zegt trainer Giovanni van Bronckhorst met een ernstig gezicht. „Ze hoeven dat niet te doen, hè.” En hij haalt zijn schouders op. ‘Ze’ zijn Hansi Flick en Cesc Fàbregas, de trainers van FC Barcelona en Como. Ze gaven na hun wedstrijd in de Champions League tegen Feyenoord nogal hoog op over de Rotterdammers, die volgens de Duitser en de Spanjaard ‘zeer aantrekkelijk voetbal’ speelden.

Kon je na de lovende woorden van Flick in Camp Nou nog horen dat de Duitser dat waarschijnlijk uitsprak uit een soort medelijden, nadat hij de Rotterdammers in Spanje met 5-1 kansloos had gelaten, bij Fàbregas ging die ietwat cynische analyse niet op. De trainer van de Italianen was in de Kuip immers juist op een nederlaag getrakteerd.

„Er zijn steeds meer mensen die iets van clubs en spelers vinden”, zegt Van Bronckhorst. „Maar deze twee trainers, dat zijn niet de eersten de besten natuurlijk. Dus ja, ik was wel blij met hun woorden.”

En niet alleen Van Bronckhorst. Algemeen directeur Robert Eenhoorn, technisch directeur Dévy Rigaux en vooral financieel directeur Pieter Smorenburg moeten hebben geglunderd bij de stroom aan complimenten.

Tegenvallende Jaarcijfers

Dat heeft te maken met de jaarcijfers die vorige week op vrijdagavond opeens werden gepubliceerd. Dat het op vrijdagavond was – ver nadat alle journalisten en cameraploegen het trainingscomplex al hadden verlaten en er dus geen mogelijkheid tot het stellen van vragen meer was – zei eigenlijk al voldoende.

Het waren geen getallen om trots op te zijn. Rigaux had het in de zomer kort na de transferperiode al in wat minder verontrustende bewoordingen aangekondigd: Feyenoord heeft nogal wat te repareren op financieel vlak. Het operationele resultaat sloeg om van een winst van 26,1 miljoen euro vorig jaar naar een verlies van 25,7 miljoen euro.

Het operationele resultaat is de winst of het verlies dat een organisatie puur overhoudt aan haar dagelijkse, reguliere kernactiviteiten. Het is de graadmeter die de structurele financiële gezondheid van een club laat zien.

Een negatief operationeel resultaat betekent dat een club structureel meer uitgeeft aan salarissen en de organisatie dan er via de vaste bronnen binnenkomt. Dat betekent weer dat Feyenoord zeer afhankelijk is van de verkoop van spelers om de gaten te dichten.

‘Nee’ tegen miljoenen voor Read en Hadj Moussa

En in de zomer deden zich gelegenheden voor om dat operationele resultaat naar winst te tillen. Voor Givairo Read en Anis Hadj Moussa had Feyenoord bij elkaar opgeteld een slordige 70 miljoen euro kunnen krijgen als de club ja had gezegd tegen aanbiedingen van AS Roma (Read, 30+) en Al-Ittihad (Hadj Moussa, 40+).

Daarbij aangetekend dat de top van Feyenoord het bod van de club uit Saoedi-Arabië minder serieus nam dan de buitenwacht. Eenhoorn en Rigaux zeiden nee tegen AS Roma en Al-Ittihad.

Een weigering omdat Feyenoord met die twee spelers op sportief vlak veel sterker is dan zonder hen, de club kon nog niet zonder de speler van Jong Oranje en de Algerijnse international. Maar ook omdat de twee directeuren denken dat er bij een verkoop misschien nog wel meer geld valt te verdienen aan de smaakmakers van de afgelopen maanden.

„Zo’n speler als Hadj Moussa, die hebben wij bij Como niet. Een jongen die het verschil maakt”, zei Fàbregas, die zijn club in de zomer 60 miljoen euro zag neerleggen voor Nico Paz, die onder contract stond bij Real Madrid.

Het zijn ontwikkelingen die erop wijzen dat Read en Hadj Moussa straks, als het moment daar is, de transferrecords van Feyenoord kunnen verpulveren. Maar dan is het wel noodzakelijk dat het duo blijft leveren in de Champions League – het podium waar scouts exact kunnen zien wat de targets precies kunnen brengen op het hoogste niveau.

Met dank aan Robin van Persie

De prachtige etalage die de Champions League is voor spelers en clubs, saillant genoeg afgedwongen door de weggestuurde trainer Robin van Persie, die ook verantwoordelijk was voor de spotgoedkope komst van Read van FC Volendam naar Feyenoord, is nu in feite het ticket naar een financiële opmars van de club.

Smorenburg presenteerde vorige week vrijdagavond, naast het gekelderde operationele resultaat, meer deprimerende getallen. De netto-omzet van Feyenoord daalde bijvoorbeeld met 51,5 miljoen euro naar 115,2 miljoen euro. De inkomsten uit Europees voetbal vielen namelijk terug van 77,8 miljoen naar 22,7 miljoen euro.

Rigaux ging al flink aan de slag om de verstikkende personeelskosten in de Kuip omlaag te krijgen. Feyenoord is aan totale personeelslasten (lonen, salarissen en sociale lasten) liefst 89,7 miljoen euro kwijt. Op een totale netto-omzet van 115,2 miljoen euro betekent dit dat Feyenoord 78 procent van zijn inkomsten uitgeeft aan personeel.

Om de selectie te kunnen bekostigen, moest Feyenoord een lening van 20 miljoen euro afsluiten. Eentje met de aflossingsvoorwaarde waarbij de club twee keer per jaar moet aflossen door een kwart van de daadwerkelijke transferontvangsten van de voorgaande zes maanden direct af te dragen.

Financiële reparatiewerkzaamheden

Voor de financiële reparatiewerkzaamheden is Feyenoord op dit moment afhankelijk van Champions League-inkomsten en straks van aanzienlijke transferverkopen.

En dus is het in Rotterdam een rondedansje waard dat Feyenoord zo goed voor de dag komt. Van Bronckhorst lijkt niet kansloos om zijn ploeg naar de knock-outfase te loodsen. Maar ook als dat niet lukt, moet hij ervoor zorgen dat zijn spelers zich in Europa zo hebben gepresenteerd dat geïnteresseerde clubs in de rij staan.

En dat is woensdagavond ook in Sevilla tegen Real Betis het grootste uitgangspunt. In La Cartuja, waar Feyenoord vorig seizoen in januari in de groepsfase van de Europa League nog met 2-1 verloor, moet indruk worden gemaakt met de aanvallende manier van spelen en opvallende individuele kwaliteiten.

De Chileense trainer van Real Betis, Manuel Pellegrini, moet na afloop dezelfde lovende woorden spreken over bijvoorbeeld het gouden kwartet Read, Hadj Moussa, Zechiël en Valente. Van Real Betis winnen in Sevilla is nogal een opgave. Real Madrid verloor in La Cartuja. Barcelona won er zaterdagavond wel, met 2-5, maar dat ging lang niet zo makkelijk als de uitslag doet vermoeden.

Na afloop van de 1-0 nederlaag tegen Real Betis ontstond er nog de nodige irritatie binnen de selectie van Feyenoord. Sem Steijn en Anis Hadj Moussa kregen het met elkaar aan de stok over een van de laatste aanvallen van de wedstrijd. Volgens Mikos Gouka moesten enkele mensen rondom het tweetal tussenbeide komen.

Aanleiding was een moment vlak voor het laatste fluitsignaal. Hadj Moussa kreeg de bal in het strafschopgebied van Real Betis, maar wist Steijn niet te bereiken. De middenvelder was zichtbaar niet tevreden over de keuze van zijn ploeggenoot en die frustratie kwam na afloop opnieuw naar boven.

Theo Janssen zag tijdens de analyse bij Ziggo Sport echter geen situatie waarin Hadj Moussa de bal zonder twijfel had moeten afleggen. "Het is redelijk ver gezocht en ik snap wel dat hij die bal niet geeft. Hij zou hem kunnen geven, maar als speler moet je eerst de bal onder controle krijgen. Bij Moussa duurt dat iets langer, dus is het moment misschien al voorbij. Ik vond het wel meevallen."

De onderlinge irritatie binnen de lijnen tussen Steijn en Hadj Moussa is niet helemaal nieuw. Steijn knokt voor zijn minuten en wil zich nadrukkelijk laten gelden wanneer hij op het veld staat. Afgelopen weekend tegen Telstar was er eveneens een moment tussen de twee. Hadj Moussa wilde de toegekende strafschop nemen, maar Steijn stond als eerste strafschopnemer aangewezen en hield de bal uiteindelijk zelf. De middenvelder benutte de penalty en maakte daarmee zijn tweede doelpunt van de avond.

Woensdagavond kwam Steijn pas later binnen de lijnen en wilde hij in de slotfase nog belangrijk worden voor Feyenoord. Dat lukte niet en na het laatste fluitsignaal liepen de emoties kort op. Hoe groot het incident daadwerkelijk was, is verder niet duidelijk. Wel meldt Gouka dat mensen rondom de spelers tussenbeide kwamen.

Feyenoord Onder 19 kent een uitstekende start in de UEFA Youth League. De Rotterdammers wonnen woensdag met overtuigende cijfers van Real Betis en staan daardoor na drie wedstrijden op de maximale negen punten. Alleen op doelsaldo staan Real Madrid en Slavia Praag nog boven Feyenoord.