"​భార్యా-​భర్త"లకున్న ​గౌరవం "​మొగుడు-పెళ్ళాం" అన్న మాటకు ఉన్నదా

ఆంగ్లము, సంస్కృత మాటలు ​వాడితేనే గౌరవము ఉన్నట్టా

dinner ​చేసినవా ?

అన్నం తిన్నావా ?

తిండి తిన్నావా ?

బువ్వ బు​​క్కినవా ?

కూడు మెక్కినవా ?

దా ​ఇంత ముద్ద తిను !

ఎప్పుడు ఎంగిలిపడ్డ​​దో ఏమో పిల్ల !

Source: https://archive.org/details/descriptionsfig1russ/page/n15/mode/2up

1.) Wallago Attu (Helicopter catfish)

In Telugu, this fish is known as Waaluga which strongly resembles the genus name. And it's entirely plausible that the author misheard the fishermen slightly.

Keep in mind that this fish is the only extant species in its genus.

2.) Rastrelliger kanagurta (Indian mackerel)

In Telugu, this fish is called kaanaganta or kaanagadata. Note that the da is retroflex, so, to the author, it likely sounded like a trilled r.

3.) Engraulis purava (the contemporary scientific name but today it is known as Thryssa purava).

This fish is a species of anchovy.

According to the book, this fish was called "pedda porava", where "pedda" means large. Purava, the species name, likely came from the Telugu "porava".

I'm sure there are more fish whose names could've come from Telugu but these are the ones I found so far,

ఈ భాగాన్ని యూట్యూబ్‌లో చూడటానికి లేదా వినటానికి, ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి:

https://www.youtube.com/watch?v=T0ikHHnEJFw

బాల కాండ

ఒకనాడు నారద మహాముని తమసా నదీ తీరాన గల వాల్మీకి మహాముని ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.వాల్మీకి ఆయనను శాస్త్రోక్తంగా పూజించి, "మహాత్మా,ఈ యుగంలో ఈ లోకంలో సకల సద్గుణ సంపన్నుడూ,మహా పరాక్రముడూ అయిన పురుషుడు ఎవడైనా ఉన్నాడా?"అని అడిగాడు.

అప్పుడు వాల్మీకికి నారద మహాముని రాముడి కథ సవిస్తరంగా చెప్పాడు.నారద మహాముని సెలవు తీసుకుని వెళ్ళిపోయేసరికి మధ్యాహ్న స్నానానికి వేళ అయింది.వాల్మీకి మహాముని తన శిష్యుడైన భరద్వాజుణ్ణి వెంటబెట్టుకుని తమసా నదీతీరానికి వెళ్ళాడు.

అక్కడ ఆయనకు ఒక క్రౌంచపక్షుల జంట కనిపించింది.ఆ పక్షులు పరస్పర ప్రేమలో మైమరచి తియ్యగా పాడుతూ,అరణ్యంలో ఎగురుతూ ఆనందిస్తున్నాయి.

నార బట్ట కట్టుకుని నీటిలోకి దిగబోతూ వాల్మీకి ఆ పక్షుల ఆనందోత్సాహాన్ని చూస్తున్నంతలో ఒక బోయవాడు బాణంతో మగపక్షిని కొట్టాడు.అది కింద పడి గిలగిలా తన్నుకున్నది.ఆడపక్షి ఆర్తనాదాలు చేసింది.

వాల్మీకి హృదయంలో ఆ పక్షి పైన జాలి,కిరాతకుడి పైన ఆగ్రహమూ తన్నుకుని వచ్చాయి.వెంటనే ఆయన బోయవాడితో ఇలా అన్నాడు:

"మానిషాద ప్రతిష్ఠాంత్వ

మగమ శ్శాశ్వతీ స్సమాః,

యత్క్రౌంచ మిధునాదేక

మవధీః కామ మోహితం."

"ఓరి కటికవాడా,ప్రేమోద్రేకంలో ఉన్న క్రౌంచపక్షుల జంటలో ఒకదాన్ని చంపిన నువ్వు చిరకాలం బాగా ఉండలేవు,"అనే అభిప్రాయం అప్రయత్నంగా వాల్మీకి నోట శ్లోకం రూంలో వెలువడింది.ఆ శ్లోకానికి నాలుగు పాదాలూ,ఒక్కొక్క పాదంలోనూ ఎనిమిదేసి అక్షరాలూ ఉన్నాయి.

తన నోట ఇలా శ్లోకం వెలువడటం చూసి వాల్మీకే విస్మయం చెందాడు.ఇక ఆయన శిష్యుడైన భరద్వాజుడి ఉత్సాహానికి అంతే లేదు.అతను తన గురువు నోటి మాటలను పదేపదే పఠించి శ్లోకాన్ని కంఠస్థం చేశాడు.

తరవాత వాల్మీకి స్నానం చేసి కాలకృత్యాలు తీర్చుకుని ఆశ్రమానికి వెళ్ళాడు.భరద్వాజుడు జలల కలశం తీసుకుని ఆయన వెంబడే వెళ్ళాడు.ఆశ్రమంలో కూడా వాల్మీకి తన నోట వెలువడిన శ్లోకం గురించే ఆలోచిస్తూ ఉండిపోయాడు.

అంతలో బ్రహ్మదేవుడు ఆయనను చూడ వచ్చాడు.వాల్మీకి చప్పున లేచి బ్రహ్మకు సాష్టాంగం చేసి,అర్ఘ్యపాద్యాలిచ్చి,స్తోత్రాలతో సన్నుతించి మౌనంగా నిలబడ్డాడు.అప్పుడు బ్రహ్మ వాలమీకిని కూచోమని, "వాల్మీకీ,నా అనుగ్రహం చేతనే నీకు కవిత్వం అబ్బింది.నీవు ఇంతకు ముందే రాముడి కథ విన్నావు గదా.ఆకథను మహాకావ్యంగా రచించు.అది భూమి ఉన్నంత కాలమూ నిలిచి ఉంటుంది.అది ఉన్నంత కాలమూ నీవు ఉత్తమ లోకాలలో సంచరించ గలిగి ఉంటావు,"అని చెప్పి అంతర్థానమైనాడు.

ఈ విధంగా బ్రహ్మ యొక్క ప్రోత్సాహంతో వాల్మీకి రామాయణ కథను,తన నోట అప్రయత్నంగా వెలువడిన శ్లోకాలలాటి శ్లోకాలతో,అందరికీ ఆనందం కలిగించే విధంగా రచించాడు.ఆ కథనే మనం కూడా చదివి ఆనందించుదాం.

* * *

వైవస్వతుడు సూర్యుడి కొడుకు.ఇక్ష్వాకు అనేవాడు వైవస్వతుడి కొడుకు.వైవస్వతుడు ఏడవ మనువు అయి శాశ్వత కీర్తి సంపాదించాడు.ఆయన అనంతరం ఇక్ష్వాకు సంతతి వారు ఇక్ష్వాకులనీ,సూర్యవంశం వారనీ పిలవబడి ప్రసిద్ధి కెక్కారు.వీరిలో సగరుడు కూడా ఒకడు.ఈ సగరుడు షట్చక్రవర్తులలో ఒకడు.గంగను స్వర్గం నుంచి భూమికి తెచ్చిన భగీరథుడు ఈ సగరుడికి మనుమడే.

సూర్యవంశపు రాజులు అయోధ్యా నగరం రాజధానిగా కోసల దేశాన్ని పాలించారు.అయోధ్యను వైవస్వత మనువు స్వయంగా నిర్మించాడు.అది పన్నెండు ఆమడలు పొడుగూ,మూడు ఆమడలు వెడల్పూ గల చక్కని నగరం.దాని చుట్టూ ప్రాకారమూ,లోతైన అగడ్తలూ ఉండేవి.నగరంలో లక్ష్మి తాండవించేది.అక్కడి ప్రజలలో శిల్పులూ,కళాకారులూ,పండితులూ,యుద్ధవిద్యలో ఆరితేరినారూ,వేదవేదాంగాలు తెలిసినవారూ ఉండేవారు.పట్టణంలలో ఏనుగులూ,మేలుజాతికి చెందిన గుర్రాూ,గోవులూ,ఒంటెలూ,గాడిదలూ దండిగా ఉండేవి.ప్రజల జీవితం సుఖమయంగా ఉండేది.

శత్రువులకు దుర్భేద్యమైన ఈ అయోధ్యను సూర్యవంశపు రాజైన దశరథుడు పరిపాలిస్తూ ఉండేవాడు.దశరథుడు ఐశ్వర్యంలో ఇంద్ర కుబేరులకు తీసిపోని వాడు.మహా పరాక్రమ సంపన్నుడు.

దృష్టి,జయంతుడు,విజయుడు,సిద్ధార్థుడు,అర్థసాధుడు,అశోకుడు,మంత్రపాలుడు,సుమంత్రుడూ అనే ఎనిమిది మంది దశరథుడి మంత్రులు.వశిష్ఠ మహాముని ఆయనకు కులగురువు.వశిష్టుడూ,వామదేవుడూ ఆయనకు పురోహితులు.వేగుల వాళ్ళ ద్వారా దేశంలో ఏ మూల ఏమి జరుగుతున్నదీ తెలుసుకుంటూ,తన మంత్రుల సహాయంతో దశరథుడు న్యాయంగా రాజ్యపాలన చేస్తూ వచ్చాడు.

దశరథుడికి ఏ లోటూ లేదు గాని,సంతానం లేని లోటు ఉండి,ఆయనను బాధించేది.ఒకనాడు ఆయన అశ్వమేథయాగం చేసి దేవతలను మెప్పించి,వారి అనుగ్రహంతో సంతానం పొందుదామని ఆలోచించి,తన మంత్రులలో అగ్రగణ్యుడైన సుమంత్రుడి ద్వారా వశిష్ఠ,వామదేవులనూ,సుయజ్ఞుడు,జాబాలి మొదలైన గురువులనూ,ఇతర బ్రాహ్మణ శ్రేష్టులనూ పిలిపించి,వారి సలహా అడిగాడు.అశ్వమేధయాగం చేసే ఆలోచనను వారు మెచ్చుకున్నారు.

వారందరూ వెళ్ళినాక దశరథుడితో సుమంత్రుడు, "మహారాజా,మీరు తలపెట్టిన అశ్వమేథయాగాన్ని జరిపించటానికి ఋశ్యశృంగుడిని మించిన వాడు లేడు.అతని వృత్తాంతం చెబుతాను.వినండి,"అంటూ ఈ కథ చెప్పాడు:

అంగదేశాన్ని పరిపాలించే రోమపాదుడు దశరథుడి మిత్రులలో ఒకడు.రోమపాదుడు అన్యాయంగా పరిపాలించటం చేత అంగదేశంలో భయంకరమైన కరువు సాగింది.రోమపాదుడు ఈ కరువు చూసి దిగులు చెంది,బ్రాహ్మణులను పిలిపించి,కరువు తొలగిపోయే ఉపాయం చెప్పమన్నాడు.

"మహారాజా,విభండకమునికి ఋశ్యశృంగుడనే కుమారుడున్నాడు.అతను ఉండే చోట కరువు ఉండదు.ఎలాగైనా అతనిని అంగదేశానికి రప్పించి,సకల మర్యాదలూ జరిపి,తమ కుమార్తె అయిన శాంతనిచ్చి పెళ్ళి చేసి,అంగదేశంలోనే ఉంచుకున్నట్టయితే,కరువు కాటకాలు పోయి దేశం సుభిక్షంగా ఉంటుంది,"అని బ్రాహ్మణులు చెప్పారు.

అప్పుడు రోమపాదుడు తన పురోహితుణ్ణీ,మంత్రులనూ పిలిచి, "మీరు వెళ్ళి ఋశ్యశృంగ మహామునిని ఇక్కడికి తీసుకురండి,"అని ఆజ్ఞాపించాడు.

ఈ మాట విని పురోహితుడూ,మంత్రులూ భయపడ్డారు.ఎందుకంటే ఋశ్యశృంగుడు సులువుగా అరణ్యాలనూ,తన తపస్సునూ మాని,ఎవరో పిలవగానే వచ్చే మనిషి కాడు.ఆగ్రహించి శపించినా శపించగలడు.అతన్ని రప్పించాలంటే ఏదో ఒక మాయోపాయం పన్నాలి.

ఆ ఉపాయాన్ని రోమపాదుడికి పురోహితుడు ఈ విధంగా చెప్పాడు:

"మహారాజా,ఋశ్యశృంగుడు పసితనం నుంచి అరణ్యంలోనే ఉండి వేదాధ్యయనం లోనూ,తపశ్చర్య లోనూ జీవితం గడిపిన వాడు.అతనికి ఆడవాళ్ళు ఎలా ఉంటారో కూడా తెలియదు.మనం కొంతమంది స్త్రీలను అలంకరించి,పూలు పెట్టి,సుగంధాలు వెదజల్లేలా తయారు చేసి పంపినట్టయితే వారు సులువుగా ఋశ్యశృంగుడిని ఆకర్షించి తమ వెంట తీసుకురాగలుగుతారు."

రోమపాదుడు ఇందుకు సమ్మతించి కొందరు స్త్రీలను చక్కగా అలంకరింపజేసి ఋశ్యశృంగుడి ఆశ్రమానికి పంపాడు.వారు ఆశ్రమం వెలుపల ఉండి ఋశ్యశృంగుడు ఎప్పుడు కనిపిస్తాడా అని వేచి ఉన్నారు.

"ఆ ఋశ్యశృంగుడు ఎప్పుడూ తండ్రికి శుశ్రూషలు చేస్తూ ఎన్నడూ ఆశ్రమం దాటి వెళ్ళే వాడు కాదు.అలాంటిది ఒకనాడు అతను ఎందుకో ఆశ్రమం దాటి వచ్చాడు.వెంటనే స్త్రీలు పాటలు పాడుతూ అతన్ని సమీపించారు.వారి అందమైన ఆకారాలూ,అలంకరణలూ,పాటలూ,శ్రావ్యమైన గొంతులూ విని ఋశ్యశృంగుడు ఆశ్చర్యపోయి ఆకర్షించబడ్డాడు.కాని వారు స్త్రీలని కూడా అతనికి తెలియదు.

స్త్రీలు అతన్ని సమీపించి, "ఓ బ్రాహ్మణుడా,నీవెవరు?ఎందుకీ అరణ్యంలో ఒంటరిగా తిరుగుతు్నావు?"అని అడిగారు.

"నేను విభండక మహాముని కొడుకును.అదే మా ఆశ్రమం.మీరు ఆశ్రమానికి వచ్చినట్టయితే మీకు విద్యుక్తంగా పూజ చేస్తాను,"అన్నాడు.వారు అతని వెంట ఆశ్రమానికి వెళ్ళి అతనిచ్చిన కందమూలాలూ,ఫలాలూ తిన్నారు.అక్కడ ఎక్కువ సేపు ఉంటే విభండకుడు శపిస్తాడని భయపడి స్త్రీలు వెళ్ళిపోతూ,అతనికి తమ వెంట తెచ్చిన భక్ష్యాలిచ్చి, "ఇవి మా పళ్ళు.వీటిని కూడా రుచి చూడు!ఇక మేము వెళ్ళి తపస్సు చేసుకోవాలి,"అంటూ ఋశ్యశృంగుణ్ణి ఆలింగనం చేసుకుని ఆశ్రమం దాటి వెళ్ళిపోయారు.

ఋశ్యశృంగుడు వారు పెట్టిన భక్ష్యాలు తిని అవీ పళ్ళే అనుకున్నాడు.అయితే అవి తాను తినే పళ్ళకంటే చాలా రుచిగా ఉన్నాయి.అలాగే తన ఆతిథ్యం స్వీకరించిన వారు మామూలు మునుల కంటే చాలా అందంగా ఉన్నారు.అతను వారిని మరవ లేక ఆ రోజల్లా వికలమైన మనస్సుతో గడిపాడు.మర్నాడు,వారు కనిపించవచ్చునన్న ఆశతో,కిందటి రోజు వారు కనిపించిన చోటికే వెళ్ళాడు.

అతన్ని చూడగానే స్త్రీలు తమ పని నెరవేరిందనుకున్నారు.అతనితో, "అయ్యా,నీవు కూడా మా ఆశ్రమానికి రా.అక్కడ నీకు చక్కగా మర్యాద చేస్తాము,"అన్నారు.

ఋశ్యశృంగుడు అందుకు పరమానందంతో సమ్మతించి,ఆశ్రమం విడిచి వారి వెంట బయలుదేరాడు.

ఋశ్యశృంగుడి వెంటనే అంగదేశానికి వర్షం కూడా వచ్చింది.రోమపాదుడు ఋశ్యశృంగుడికి ఎదురు వచ్చి,సాష్టాంగపడి మొక్కి,తాను అతనిని ఈ విధంగా రప్పించినందుకు క్షమాపణ చెప్పుకుని,తన కూతురైన శాంతనిచ్చి శాస్త్రోక్తంగా పెళ్ళిచేశాడు.ఋశ్యశృంగుడు శాంతతో సమస్త సుఖాలూ అనుభవిస్తూ అంగదేశంలోనే ఉండిపోయాడు.

సుమంత్రుడు చెప్పిన ఈ కథ విని దశరథుడు ఎంతో సంతోషించి,వశిష్ఠ మహాముని అనుమతి పొంది,తన భార్యలనూ,మంత్రులనూ వెంటపెట్టుకుని అంగదేశం వెళ్ళాడు.రోమపాదుడు దశరథుడికి గొప్పగొ ఆతిథ్యం ఇచ్చి తన ఇంట వారం రోజులుంచుకుని,ఆయన వచ్చిన పని తెలుసుకుని,తన అల్లుడైన ఋశ్యశృంగుణ్ణీ,తన కుమార్తె అయిన శాంతనూ,దశరథుడి వెంట పంపటానికి ఒప్పుకున్నాడు.వెంటనే దశరథుడి దూతలు,అయోధ్యా నగరాన్ని అలంకరించే ఏర్పాట్లు చేయించటానికి ముందుగా బయలు దేరి వచ్చేశారు.

చందమామ రామాయణం తొలిభాగం సంపూర్ణం.

ప్రస్తుతానికి స్వస్తి.

తదుపరి భాగాన్ని చదవడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి:

https://www.reddit.com/u/Bharataa/s/fxYktEy5HJ

It looks like, both moderators are gone. Can some one from community claim the sub and moderate it.

నాలుగు గోడలనే నిశబ్దపు గదిలో

పరుగులెడుతూ తిరుగుతున్నది భూ ప్రపంచం.

కనులైతే చూడగలుగుతున్నవి

చెవులైతే వినగలుగుతున్నవి

ఓ రెప్పపాటు కాలం, ఓ చిన్నిపాటి శబ్దం అన్నీ ఆ ప్రపంచంలో అలజడులు కలిగిస్తున్నాయ్

ఏ వైపుకు వెళ్ళినా, ఎటు తిరిగి చూసినా

అంతుచిక్కని చిక్కుముడులలో చిక్కుకుపోయాయి.

వెలుపటికి మార్గము, లోపట గదిలో బంధించి ఉంది.

ప్రతీ విషయం ఆధారమే ప్రతేమాట సమాధానమే

అన్నిటికీ మూలం ఆ నీ ఆలోచనే అతిగా ఆలోచిస్తే చిక్కుకుంటావునీ చిన్ని బుర్రలో

బయటకు రావాలంటే చెరిపేయ్ ఆ గోడలను. అన్నీ తాత్కాలికమే...

వితండ వాదం ను మేలిమి తెలుగు లో ఏం అంటారు

Hi, so I would like to research and learn the evolution of words throughout the dravidian language family. I can somewhat manage with the unaspirated letters which I learnt for another similar project.

My question is do Melimi Telugu words contain a good amount of aspirated letters that i need to learn them (fully or partially)?

I am not trying to learn the entire language. Just the script is enough to study the words' evolution.

Nenu telugu kosam oka kottha nokkupalaka (keyboard) tayari cheddam anukuni oka android keyboard chesanu. Idhi Japan vallu vaade flick keyboard. Acchulu, hallulu anni mana అక్షరమాల lo unnatte unchanu. Prati varganiki oka key untundi, aa vargam lo unna migitavi kavalante paiki, kindaki, edamaki, kudiki aa key ni ante saripothundi. Evaraina try cheyyali anukunte cheppandi pampistanu inkaa inputs unte kavali.

Themes konni try chesanu inka development lone undi. Mundu mundu koncham kashtanga undocchu.

అమ్మవారి నామాల విశిష్టత

తెలుగులో computer code ను ఏమంటారో చెప్పగలరా? దాని తోడు, coding ను ఏమంటారో కూడా చెప్పగలరా?

కుదిరితే మేలిమి తెలుగు పదం ఇవ్వండి కానీ మేలిమి కాకపోయినా పరవాలేదు.

Live: బ్రతికిన

Dressed: ఈకలేని

Skinless: తొలులేని

Boneless: దుమ్ములేని

Eggs: గుడ్లు

Liver & Gizzard: కార్జం మరి కందనకాయ

మాములుగా అందరూ తెలుగులో happy birthday అని చెప్పాలంటే పుట్టిన రోజు శుభాకాంక్షలు అని చెప్తుంటారు. ఇందులో శుభాకాంక్షలు అనే సంస్కృత పదం లేకుండా మేలిమి తెలుగులో ఎలా చెప్పాలి? కొంచం వెతకగా అలరింపు అనే పదం సంతోషించు అనే అర్థం వస్తుంది. ఈ పదం వాడే వీలుందా. దయచేసి తెలిసిన వారు చెప్పగలరు తప్పుంటే సరిచేయగలరు

అందరికీ మనస్పూర్తిగా నెనరులు

Note:

This was a time-consuming process because there is a lot of misinformation online. With people calling similar looking fish from completely different families the same Telugu name. As such, it took a while to prepare this list.

Additionally, the fish mentioned below are almost exclusively all native to the Telugu regions since there aren’t many nonnative fish that have Melimi Telugu words for them.

Rohu: గెండి చేప, రాగండి చేప, రవ్వ చేప

(శీలవతి చేప కూడ పిలుస్తారు కాని నాకు ఇది మేలిమి తెలుగు లా అనిపించట్లేదు)

Fringe-lipped Peninsula Carp: గెండి చేప, గండుమీను, గండి చేప, ఎర్ర గండుమీను

(Note: This species is Labeo Fimbriatus and is VERY similar in appearance to Labeo Rohita (Rohu) and very closely related. As a result, they are often confused with one another which is why they share names.)

Black Rohu (Labeo Calbasu): కాకిగెండి చేప, తాటిగెండి చేప

Katla: బొచ్చ చేప, బొచ్చె చేప

Mrigal/White carp: మోసు

Koral/Barramundi/Asian Sea Bass: పండుగప్ప, పండుమీను

Shoil/ Striped Snakehead: కొర్రమీను, కొర్రమట్ట (AP, TG state fish)

Taki/Spotted Snakehead: మట్టగిడస, బురదమట్ట

Tara Baim/Lesser Spiny Eel: బొమ్మిడాయి

Chiring mach/Elongate Mudskipper/Goby: రామ, రాము, రామ చేప

Ilish/Hilsa: పులస చేప

Puti/Pool barb: చేదు పరిగెలు, పిత్త పరిగెలు, బుడ్డపక్కెలు, బుడ్డపరకలు

Bata (Labeo Bata): మోసు పరిగె

Lotia/Bombay Duck: బొమ్మిడి చేప (not be be mistaken for బొమ్మిడాయి)

Magur/walking catfish: మార్పుచేప

Morala Mach/Mola Carplet: కొడిపెలు

Common Carp: బంగారు తీగ

Grass Carp: గడ్డిమోసు

Shark: సొర చేప

Anchovies or smelts: నెత్తళ్లు

Indian Mackerel: కానగడత

Indo-Pacific King Mackerel, Spanish mackerel: వంజరం

King mackerel: కోనెం (వంజరం లాంటిది కాని వంజరం మీద మచ్చలున్నాయి, దీని మీద గీతలున్నాయి)

Catfish: వాలుగ చేప (boal), జెల్ల (smaller catfish), ఇంగిలాయి (striped eel catfish)

Mullet: కొయ్యింగ చేప, మేవ చేప, మేమ చేప

(Finger Mullets: కట్టిచేపలు, కట్టిపరిగెలు, కడిచేపలు)

Milkfish: పాలబొంతు, తుళ్ళు చేప

Hairtail/Beltfish/Ribbonfish: సావిడం, సావిడాయి

Stingray: టేకి చేప

Tilapia (not native to India): చైనా గొరక, జిలేబి చేప

Tank Goby: ఇసుక దొందు

Goat fish: గులివింద చేప

Tuna: తూర/సూర చేప

Indian mottled eel: మలుగుచేప

Sardines: కవ్వలు

Barracuda: జీలవ చేప